غمگين و هر كه به خاطر آن كوشش كند به آن نمىرسد و هر كه در طلب آن نكوشد دنيا به او رو كند و هر كه به آن بنگرد او را بينا سازد و هر كه به آرايش دنيا نگاه كند دنيا او را كور سازد » « 1 » .
( 1 ) و فرمود : « هر كه را ( موعظه ) اندك سودمند نگردد ، ( موعظهء ) زياد بىفايده است » .
( 2 ) و فرمود : « بر تو باد به مدارا كردن با مردم و گرامى داشت دانشمندان و چشمپوشى از لغزشهاى برادران مسلمان ، زيرا كه سرور اوّلين و آخرين ( ص ) به گفتار خويش تو را ادب آموخت : « گذشت كن نسبت به كسى كه بر تو ستم روا داشته و صلهء رحم كن با كسى كه از تو بريده و ببخشاى بر كسى كه تو را محروم داشته است » .
( 3 ) امير المؤمنين ( ع ) وقتى به گورستان ( بيرون كوفه ) گذر كرد ، فرمود : « درود بر شما اى ساكنان گورستان ، شما پيشروان ما و ما جانشينان شماييم و ما ان شاء اللّه به شما ملحق خواهيم شد ، اما در خانههاتان ساكن شدند و با زنانتان ازدواج كردند و اموالتان را قسمت نمودند . اين است خبر نزد ما ، پس كاش مىدانستيم نزد شما چه خبر است » سپس فرمود :
« اگر ايشان سخن مىگفتند ، هرآينه خبر مىدادند كه ما بهترين زاد و توشه را تقوا يافتيم » « 2 » .
( 4 ) كميل بن زياد مىگويد : امير المؤمنين ( ع ) شنيد كسى اين اشعار أسود بن يعفر را مىخواند :
ما ذا أؤمّل بعد آل محرق * تركوا منازلهم و بعد أياد « 3 »
فرمود : « چرا اين آيه را نخواند :
كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ وَ نَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ
« 4 » .
( 5 ) و فرمود : « شگفتا از كسى كه دعا مىكند و تأخير اجابت آن را مىفهمد ، در حالى كه خود با گناهان راه اجابت را بسته است » .
هامش
( 1 ) نهج البلاغه ( صبحى صالح ) خطبهء 82 با اندك تفاوتى آمده است - م .
( 2 ) در نهج البلاغه ( صبحى صالح ) به شمارهء 130 با اختلاف زيادى آمده است - م .
( 3 ) پس از آل محرق چه آرزو كنم ؟ كه سراها و نعمتها و ثروتها را پس از خود واگذاشتند !
( 4 ) دخان ( 44 ) ، آيهء 25 - 27 : بسا كسانى كه باغها و چشمهها و كشتزارها و جاهاى خوب و نعمتهايى را كه متنعّم بودند ، واگذاشتند .