علوى ، همدم ابو السرايا ، گرويدند و در نامهاى به وى نوشتند كه در انتظار پيكش نشستهاند تا فرمان او را ابلاغ كند . « 1 »
ج : قيام حسن بن زيد حسنى ( علويان طبرستان )
در سال 250 ه . در دورهء خلافت مستعين عباسى ، حسن بن زيد كه قبلا ساكن رى بود ، در نواحى طبرستان خروج كرد و مردم را به الرضا آل محمد فراخواند و مناطق طبرستان و جرجان را بعد از يك سلسله زد و خوردهايى به دست گرفت « 2 » و حكومت علويان طبرستان را بنيان گذاشت كرد كه تا سال 345 ه دوام داشت . « 3 »
طى حكومت بيست ساله حسن بن زيد ، او چند مرتبه بر مناطق رى ، زنجان و قزوين چيره شد . وى در همان سال قيامش ، يكى از علويان را به نام محمد بن جعفر بهسوى رى فرستاد كه پس از چندى بهدست طاهريان گرفتار گشت . « 4 » در سال 251 ه . حسين بن احمد علوى در قزوين بپاخاسته و كارگزاران طاهريان را از آن ديار بيرون راند . « 5 »
چنان كه برادرش حسين بن زيد بر منطقه لارجان و قصران ، شمال تهران كنونى چيره شد و از آنها براى برادرش بيعت گرفت . « 6 » همانطور كه طبرى در رخدادهاى سال 250 ه .
مىگويد : « افزون بر حكومت طبرستان ، حكومت منطقه رى تا نزديكى همدان نيز به دست حسن بن زيد بود » . « 7 »
بدينترتيب ، افزون بر مناطق شمالى ايران كه به قلمرو حسن بن زيد نزديك بود و در اين مناطق قيامهايى به نام او رخ مىداد ، در عراق ، « 8 » شام « 9 » و مصر « 10 » نيز علويان جرات يافته و
هامش
( 1 ) . ابو الفرج اصفهانى . مقاتل الطالبيين ، منشورات الشريف الرضى ، قم ، 1416 ، ه ، ص 435 و 436 .
( 2 ) . طبرى ، محمد بن جرير . تاريخ طبرى ، دار الكتب العلميه ، بيروت ، ط دوم ، 1408 ، ه ، ج 5 ، ص 364 .
( 3 ) . سيوطى ، جلال الدين . تاريخ الخلفاء ، منشورات الشريف الرضى ، ط اول 1411 و 1375 ، ص 525 .
( 4 ) . طبرى ، محمد بن جرير . همان ، ص 365 .
( 5 ) . همان مأخذ .
( 6 ) . همان مأخذ .
( 7 ) . همان مأخذ .
( 8 ) . همان ، ص 395 ، 36 و 430 .
( 9 ) . مسعودى . همان ، ص 327 .
( 10 ) . همان ، ص 326 .