قاسم حمله نمود و او را از پاى درآورد . سپس بر بالين قاسم آمد و چنين گفت : دور باشند از رحمت خدا آنان كه تو را كشتند و دادخواه آنان در روز رستاخيز جدَّت باشد . « 1 »
قاسم بن محمد
قاسم فرزند محمد بن جعفرطيار ابن ابىطالب ، از ياران امام حسين عليه السلام به شمار مىآيد كه پيوسته در خدمت آن حضرت به سر مىبرد . مادرش امولد ( كنيز ) و همسرش امكلثوم صغرى دختر عبداللَّه بن جعفر بوده است . در برخى از منابع كهن قاسم جزو اسيران كربلا قلمداد شده است . « 2 »
ولى برخى ديگر او را جزو شهيدان كربلا برشمرده گويند : قاسم با امكلثوم به كربلا آمد و در روز عاشورا آنگاه كه به ميدان مبارزه شتافت چنين رجز خواند .
أنَا الْغُلامُ الأَبْطَحى الطَّالِبى * مِنْ مَعْشَرٍ فى هاشَمَ و غالِبِ
ونَحْنُ حقّاً سادةُ الذَوائبِ * هذا حُسَيْنٌ اطْيَبِ الاطايِبِ
مِنْ عِتْرةٍ بِرُّ التَقى العاقِبِ
من غلام ابطحى طالبى از خاندان غالب و هاشم هستم .
ما ، به حق از مهتران بزرگان هستيم ، اين حسين است كه پاكيزهء پاكيزگان است .
از نسل عاقِب [ لقب پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ] نيكو و پرهيزكار . « 3 »
وى پس از كشتن شمارى از دشمنان و برداشتن زخمهاى زياد در گير و دار جنگ به شهادت رسيد . « 4 »
هامش
( 1 ) . مناقب ، ج 4 ، ص 126 ؛ ولى صاحب كتاب دائرة المعارف الحسينيه ، ج 5 ، ص 28 اين رجز را به قاسم بن الحسن نسبت داده و گفته سهوى از ابن شهرآشوب صادر شده كه اين رجز را به قاسم بن على عليه السلام نسبت داده و گفته سهوى از ابن شهر آشوب صادر شده كه اين رجز را به قاسم بن على عليه السلام نسبت داده است .
( 2 ) . شرح الاخبار ، ج 3 ، ص 197 .
( 3 ) . اين رجز را برخى به جعفر بن عقيل نسبت دادهاند ( ر . ك : مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى ، ج 2 ، ص 26 ، مكتبة المفيد ؛ مناقب ، ج 4 ، ص 114 ) .
( 4 ) . ذخيرة الدارين ، ص 170 ؛ وسيلة الدارين ، ص 244 ، تنقيح المقال ، ج 2 ، حرف قاف ، ص 24 ؛ نسب قريش ، ص 80 .