وى مىگويد : هيچ كس براى عقيل سه فرزند به نام عبداللَّه ذكر نكرده است ، بنابراين مقصود شيخ از عبداللَّه بن عقيل ، همان عبداللَّه الاصغر بن عقيل است . « 1 »
عبداللَّه بن على عليه السلام
عبداللَّه ، فرزند اميرالمؤمنين ، على عليه السلام ، از جمله چهار پسر امالبنين ، دختر حزام است كه در كربلا به شهادت رسيد . « 2 » برخى نام وى را عبداللَّه اكبر و كنيهاش را ابومحمد نوشتهاند . « 3 » او هشت سال از حضرت عباس كوچكتر بود و شش سال در زمان پدرش ، على عليه السلام ، و 25 سال [ يعنى همه عمرش ] را در روزگار امام حسين عليه السلام زندگى كرد و از خود فرزندى به يادگار نگذاشت . « 4 »
عبداللَّه همراه امام حسين عليه السلام از مدينه تا مكه و سپس به كربلا آمد ؛ و از جمله فرزندان امالبنين است كه شمر بن ذىالجوشن از ابنزياد برايشان اماننامه گرفت و به كربلا آورد . « 5 »
در روز عاشورا پس از آنكه حضرت ابوالفضل عليه السلام شهادت بسيارى از خاندانش را مشاهده كرد خطاب به برادران خود فرمود : برادرانم جانم به فداى شما باد ! پيش برويد و جان خويش را سپر سيد و آقاى خود نموده از وى حمايت كنيد و ثابتقدم باشيد تا در كنار او به شهادت برسيد . آنان به فرمان برادر به ميدان رفتند و تمام تيرها و نيزهها و شمشيرها را به جان خريده به فيض شهادت نايل گشتند . عبداللَّه بن على عليه السلام پيش از برادران خويش به ميدان رفت و چنين رجز خواند :
انَا ابْنُ ذِى النَّجْدَةِ والافْضالِ * ذاكَ عَلىُّ الخَيْرِ ذُو الْفِعالِ
سَيفَ رسول اللَّهِ ذوالنِّكالِ * فى كُلِّ يومِ ظاهِرُ الاهوالِ
من پسر مرد دلاور و با فضيلتم ، آن مرد [ امام ] على عليه السلام نيكوكار مىباشد ؛ شمشير پيامبر خدا و كيفردهندهاى كه ترس از وى هر روز آشكار بود .
هامش
( 1 ) . قاموس الرجال ، ج 6 ، ص 523 - 524 .
( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 153 ، 415 ، 438 و 465 ، دارالمعارف ؛ مروج الذهب ، ج 3 ، ص 63 .
( 3 ) . ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 336 - 337 ؛ فرسان الهيجاء ، ج 1 ، ص 250 .
( 4 ) . مقاتل الطالبيين ، ص 81 - 82 ، دارالمعرفة ؛ ابصارالعين ، ص 67 - 68 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة .
( 5 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 415 - 416 ، دارالمعارف .