ابو حرب بن أبى الأسود ، عطاء بن أبى الأسود ، سعد الرّابية ، حمران بن أعين ، عبد اللّه بريده ، عمر مولى عفره ، سعيد بن عبد الرّحمن بن رقيش .
مقام شاعرى أبو الأسود
در مقام شاعرى او ، تمام مورّخان ادبيّات و نقّادان ، بدون خلاف همرأىاند . اينان به ذكر شرححال و اشعار او پرداختهاند ، و كسانى چون أصمعى و أبو عمرو سكّرى ، احوال و آثار او را ثبت كردهاند . 15
مدائنى در « كتاب أبي الأسود الدّئلي » زندگى او را بحث كرده است . ابن جنّى ( ابو الفتح عثمان ) نسخهاى از اشعارش را براى خود تهيه كرده و شرحى بر آن نوشته است . همهى اين تلاشها كه بهوسيلهى دانشمندان قديم صورت گرفته است ، بيانگر آن است كه أبو الأسود در شعر ، مقامى داشته است . خصايص اشعار او در سلاست ، روانى ، استحكام و برخوردارى از بافت استوار است . بههمين علّت ، در كتب نحو و لغت و علم قراءات مورد استدلال و استشهاد قرار مىگيرد .
شعر أبو الأسود ، شعر مناسبات است و در رابطه با موضوعات ، سروده شده است . دليل اينكه در ديوان او شعر طولانى به چشم نمىخورد همين است . عمدهى اشعار او بر گرد اين مسائل دور مىزند : حماسه ، شجاعت ، قهرمانى ، بزرگداشت دانش ، مقام صبر ، صداقت و برادرى .
ارتباط او با سياست
أبو الأسود در بيتى چنين گويد :
بنو عمّ النّبىّ و أقربوه * أحبّ النّاس كلّهم إليّا
عموزادگان پيامبر ( ص ) و نزديكترين كسان به او محبوبترين همهى مردماناند نزد من .
نيز در اشعارى ، در رثاى امام حسين ( ع ) ، خطاب به سرزنشگر خويش ، پيكارگران و مجاهدان راه خدا را چنين توصيف مىكند :