و استوار . پيش از بناى قريش ، كعبه دو در داشته است : يكى در ناحيهء شرقى - محل در فعلى - و ديگرى درِ ناحيهء غربى ، كه از يكى وارد و از ديگرى خارج مىشدهاند ، اما قريش تنها در ناحيهء شرقى آن درى نصب كرد . همان گونه كه گذشت ، بعدها ابن زبير درِ ديگر را گشود كه به وسيلهء حجّاج بسته شد و اكنون همان يك در باقى مانده است . اين در تا به حال چندين بار عوض شده است و آخرين بار در سال 1398 قمرى به دستور خالد بن عبدالعزيز درِ جديدى ساخته و نصب گرديد . ساختمان كعبه نيز از سال 1040 تا قرن اخير تعمير نشده بود ، ولى در سال 1377 قمرى و سپس 1417 به دستور سعود بن عبدالعزيز و فهد بن عبدالعزيز در آن تعميراتى صورت گرفت .
سقف كعبه به صورت دو سقفى است كه با سه پايهء چوبى كه در ميانهء آن در يك رديف قرار گرفته ، نگهدارى مىشود . اطراف آن سنگهاى مرمر نصب شده و در كنار آن پلكانى قرار دارد كه براى رسيدن به سقف بالايى تعبيه شده است .
پيشتر به اندازههاى اضلاع كعبه ، اشاره كرديم و اكنون توضيح ذيل را از زبان مسؤول فعلى كعبه كه از خاندان آل شيبه است - و اينان از پيش از اسلام تا به امروز سدانت و حراست كعبه را در اختيار داشته و دارند - مىآوريم :
بناى آن از سنگ سخت ( الحجارة الصلبة الزقاء ) است . ارتفاع آن حدود پانزده متر ( به طور دقيق 85 / 14 ) و طول جهتى كه حجر ( اسماعيل ) در آن است و وجه برابرش ده متر و ده ( به طور دقيق 22 / 10 ) سانتيمتر است و طول دو ضلع ديگر دوازده ( به طور دقيق 58 / 11 ) متر است . « 1 » زاويههاى كعبه نيز تقريباً به سمت جهات اربعه ؛ شمال ، جنوب ، شرق و غرب است . حجرالأسود در ارتفاع 10 / 1 از زمين قرار گرفته و درِ كعبه نيز حدود دو مترى از زمين مطاف ارتفاع دارد و با نردبان بايد بالا رفت . كعبه از دريا حدود 300 متر بالاتر است . محل كعبه تقريباً در وسط مسجدالحرام است و بيشتر به ضلع شرقى - جنوبى مسجدالحرام نزديك است تا به دو ضلع ديگر .
هامش
( 1 ) . پيش از اين به صورتى ديگر از منبع معتبرى ، اندازهها را نقل كرديم .