جنبه است : يك جنبهء بدنى و يك جنبهء مالى . كسى كه وصيّت مىكند ، فقط جنبهء مالى حج را تعهد مىكند و جنبهء بدنى را به عهدهء نايب مىگذارد ، و موقعى كه بازماندگان ميّت هزينهء حج را به نايب بپردازند ، آنان نيز تكليف خود را ادا كردهاند و نايب ضامن است و مكلف مىشود كه طبق قرارداد امضا شده ، به حج نيابى بپردازد . پس اگر نايب به تكليف خود اقدام كند ولى در راه مكه و يا در خود مكه ، قبل از پايان مراسم حج بميرد ، تكليف مرده و نظارت بازماندگانش بپايان مىرسد ، و بقيهء مسائل مربوط به بازماندگان نايب است كه تكليف خود را نسبت به ضمانت نايب ادا كنند .
* ( 1874 ) * 6 - به ابو عبد اللَّه صادق ( ع ) گفتم : مردى پس انداز مالى خود را به من امانت سپرده و بعد از مدتى مرده است . فرزندان او فقيرند و خود آن مرد ، تكليف حج فريضهء خود را ادا نكرده تكليف من چيست ؟ ابو عبد اللَّه گفت : به نيابت آن مرد ، حج فريضه را انجام بده و ما زاد هزينهء حج را به فرزندانش رد كن .
نيابت زن از مرد
* ( 1875 ) * 2 - به ابو عبد اللَّه صادق ( ع ) گفتم : مردها كه مىتوانند به نيابت از زنها به حج بروند ، آيا زنها نيز مىتوانند به نيابت از مردها به حج