نوگانوى ، نجوم السماء از ميرزا محمّد على ، تكملهء نجوم السماء ، فارسى از ميرزا محمّد مهدى لكهنوى ، نزهة الخواطر از مولانا سيد عبد الحى حسنى و . . . بوده است .
مؤلف در اين كتاب از طبقات مختلف علما ، افاضل ، اكابر ، ائمهء جماعات مساجد ، استادان مدارس و حتى وزرا و امرا و غيره نام برده و سعى كرده است كه شرح حال آنان را به رشتهء تحرير درآورد ، كه البتّه همهء آنها در زمرهء علماى دين نيستند بلكه به نوعى مصدر خدمات دينى بودهاند .
ناگفته نماند كه قبل از اين ، كتابى ديگر به نام تذكرهء علماى اماميهء پاكستان نوشتهء سيد حسين عارف نقوى توسّط اين جانب ترجمه شده و از طرف بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى به چاپ رسيده كه نويسنده در آن ، ضمن ثبت شرح احوال اشخاص بنا به مقتضيات ، بعضى از رجال را مورد نقد و بررسى قرار داده است ، ولى در كتاب حاضر ، شرح حال افراد مورد نظر بيشتر بدون نقد و بررسى و براساس زندگى روزمره آنان نوشته شده است و در ترجمهء آن نيز سعى شده است كه از حواشى و شروح زايد و مفصّل و ملالآور خوددارى شود . بعضى از اشعار عربى و فارسى مندرج در كتاب كه به نظر ناموزون رسيده تا حدّ امكان حذف يا اصلاح شده و برخى نيز به ناچار باقى مانده است .
اميد است كتاب حاضر از نظر شناخت علماى شبه قارّهء هند و افرادى كه در راه دين خدمات سودمندى را انجام دادهاند ، مورد مطالعه و توجّه خوانندگان قرار گيرد .
در پايان بر خود لازم مىدانم كه از همكاران محترم آقايان جعفر شريعتمدارى و جلال قيامى محمّد سعيد رضوانى ، حميد رضا موفقى ، حسنعلى قهرمان و محمّد على علاقهمند تبريزى كه در ويرايش ، آمادهسازى ، نمونهخوانى و حروفچينى اين كتاب نهايت زحمت و دقت را مبذول داشتهاند و از هيچگونه مساعى در اين راه مضايقه نكردهاند كمال سپاسگزارى را ابراز دارم .
دكتر محمّد هاشم
مشهد 4 / 5 / 1373
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي ) — صفحة 6
مساهمون: سيد مرتضى حسين صدر الافاضل
ص٦