تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 711

مساهمون:

ص٧١١
موى عضو نرويد و گرنه ديه آن ارش است و اگر بعضى برويد و بعضى نرويد آنچه نروييده با كل عضو سنجيده مىشود و به حسابش از ديه به وى مىدهد و آنچه روييده على الظاهر ارش مىپردازد . مسأله 6 - در مژه‌هاى چهارگانه يعنى موى دو پلك بالا و دو پلك پايين چند قول است كه اقرب آنها ارش است ولى نزديك‌تر به احتياط آن است كه اگر موى هيچ يك از چهار موضع نروييد ديه كامله پرداخت كند . مسأله 7 - در خصوص موى بدن غير از اين چند مورد يعنى سر و صورت و ابرو مقدار ديگرى از شرع نرسيده ، بنابراين اگر موى ساير نقاط بدن در اثر جنايت بريزد اگر تنها مو بريزد و عضو باقى بماند بايد ارش پرداخت كند ، و اگر عضو صاحب مو را قطع كند ديه عضو را بايد بدهد و موى آن ديه‌اى جداگانه ندارد . و همچنين اگر با پوست بدن كنده شود كه تنها ديه پوست را بدهكار مىشود ، بنابراين اگر پلك كسى را قطع كند ديه پلك را مىدهد مژه آن ديه‌اى جداگانه ندارد ، و همچنين اگر بازو و يا ساق كسى را قطع كند موى آن ديه‌اى جداگانه ندارد . مسأله 8 - در موى صورت خنثاى مشكل ارش ثابت است ، و هم‌چنين موى صورت زن اگر فرض شود كه بى مو شدنش نقص باشد و نيز در هر موردى كه از ناحيه شارع صلوات الله عليه تقديرى براى آن وارد نشده بايد جانى ارش بدهد ، و اگر فرض شود كه بى مو شدن برده و يا كنيز قيمت آن را بالا مىبرد و يا هيچ اثرى در قيمت او نمىگذارد جانى چيزى بدهكار نمىشود تنها بايد تعزير شود ، و اگر فرض شود كه بى مو شدنش عيب است بايد ارش پرداخت كند .

دوم : در ديه چشم است

مسأله 1 - ديه هر دو چشم خون‌بهاى كامل و ديه هر يك نصف آن است ، و در اين حكم بين چشم سالم و چشم ضعيفى كه غالباً اشك مىريزد و چشم دوربين و شب بين و شب كور و چشم دردناك تفاوتى نيست ، و اگر بر روى سياهى چشم لكه سفيدى باشد در صورتى كه روى مردمك را نپوشانيده و جلوى بينايى را نگرفته باشد مانند چشم سالم ، ديه‌اش كامل است و الا اگر تشخيص مقدار ديه ممكن باشد به حساب آن از ديه كم مىشود و اگر ممكن نشد جانى بايد ارش بدهد . مسأله 2 - كسى كه يك چشمش كور است اگر در جنايتى چشم سالمش از بين برود جانى بايد ديه كامل پرداخت كند البته اين در صورتى است كه چشم كورش مادرزادى
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 711 | السيد الخميني / محمد موسوى بجنوردى