مانع دوم ارث قتل است
مسأله 1 - قاتل از مقتول ارث نخواهد برد ، البته اين زمانى است كه قتل عمدى و از روى ظلم و ستم صورت گرفته باشد اما اگر او را به حق كشته باشد مثلًا به عنوان قصاص يا حد يا دفاع از جان و ناموس و مال خود كشته باشد از او ارث مىبرد ، همانطور كه اگر قتل خطئى محض باشد مانند اينكه تير به طرف مرغى شليك نمايد اما تير خطا رفته و يكى از اقرباى او را بكشد ، بله بنابر اقوى در اين چند فرض كه از اموال مقتول ارث مىبرد از خونبهايى كه عاقلهاش مىپردازد ارث نمىبرد ، و اما در قتل شبه عمد ، و آن زمانى رخ مىدهد كه قاتل مىخواهد عملى را عمدا در مورد مقتول انجام بدهد اما نه قصد قتل او را داشته باشد و نه آن عمل عملى باشد كه در حالت عادى كسى را بكشد مثل اينكه سيلى آهستهاى به كودك بزند ولى منجر به قتل او شود ، در اين گونه موارد آيا حكم قتل عمدى محض را دارد كه مانع ارث است يا حكم خطاى محض را ؟ دو قول وجود داردكه دومى اقوى است .
مسأله 2 - در قتل عمدى ظالمانه و مانع شدنش از ارث تفاوتى بين مباشرت و سببيت نيست بدهد ، مثل اينكه با دست خود او را سر ببرد و يا هدف تير قرار دهد و يا آنكه او را در باغ وحش بيندازد و درندگان او را پاره پاره كنند و يا در محلى او را براى مدتى طولانى بدون نان و آب حبس كند و او از گرسنگى و تشنگى بميرد و يا طعامى مسموم نزد به او بدهد كه خبر از مسموميت آن ندارد كه به دست خود آن را بخورد و از اين قبيل كارهاى ديگر كه در آخر قتل را به كسى نسبت مىدهند كه آن سبب را فراهم كرده است ، بله در برخى از سببيتها كه گاه گاهى منجر به قتل و تلف مىشود تلف را به فراهم آورنده سبب نسبت نمىدهند مثل اينكه كسى در سر راه عابران چاهى حفر نمايد و يا پوست خيار يا هندوانه را سر راه مردم بيندازد و مردم ليز بخورند و فرضاً كسى در اثر ليز خوردن فوت كند نمايد كه در اين گونه موارد اگر فراهم آورنده سبب ورثه آن كسى است كه مثلًا در چاه افتاده و مرد از او ارث مىبرد .
مسأله 3 - همانگونه كه قاتل از مقتول ارث نمىبرد ، مانع از ارث ديگران كه در رتبه بعد هستند نيز نمىشود ، پس آن كس كه در طبقه بعدى واقع است ارث را مىبرد و بود و نبود قاتل تأثيرى در آن ندارد ، بنابراين اگر كسى پدر خود را كشت و پدر غير از او وارثى ندارد و خود قاتل نيز پسرى دارد آن قاتل همه ارث جد مقتول خود را مىبرد ، و همچنين اگر اولاد مقتول منحصر باشد در همين پسرى كه او را كشته ولى خود ميت برادران و