صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ
*
وَ يُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ وَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلى مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
« 1 » و به فاصلهء هر فراز از آيات ، نام خزاعه را مىآورد .
اين خبر با گفتههاى ابنعقبه و ابناسحاق در خصوص دستور پيامبر صلى الله عليه و آله براى خوددارى از جنگ با كسانىكه روز فتح مكه نجنگيدند - مگر آنهايى كه استثنا كرد - مغايرت دارد . دليل درستىِ حديث نقل شده از سوى فاكهى ، خواهد آمد .
از ديگر اخبار دالّ بر اجتماع قريش مكه براى جنگ با مسلمانان در روز فتح مكه ، حديثى است كه موسى بن عقبه در مغازى نقل كرده است ؛ آنجا كه در خبر مربوط به فتح ، مىگويد : در پايين مكه بنىبكر و بنىحارث بن عبد مناة و هذيل ساكن بودند كه قريش از ايشان و حبشىهاى همراه آنان كمك گرفتند و به آنها دستور دادند در پايين مكه باشند .
آن گاه مىگويد : چون خالد بن وليد روانه شد تا از پايين مكه وارد شود ، بنىبكربن وائل با او روبرو شدند و به نبرد پرداختند ، ولى شكست خوردند و از بنىبكر نزديك به بيست تن و از هذيل نيز سه يا چهار تن كشته شدند و بقيه پا به فرار گذاشتند .
ابناسحاق در سيرهء خود : « تهذيب سيره ابنهشام » ، مطلبى مبنى بر عدم درگيرى قريش با مسلمانان در روز فتح مكه دارد . او در خبر فتح مكه مىگويد : عبداللَّهبن ابىنجيح و عبداللَّه بن ابى بكر به من گفتهاند كه صفوان بن اميه و عكرمة بن ابىجهل و سهيل بن عمرو مردم را در خندمه گرد آورده بودند تا جنگ كنند .
ابناسحاق پس از بيان خبر حماس بن قيس مىگويد : وقتى ياوران مسلمان خالدبن وليد با كفّار روبرو شدند ، اندكى به نبرد با آنها پرداختند تا اينكه كُرزبن جابر ، فردى از قبيله محارب بن فهر و خنيسبن خالدبن ربيعةبن اصرم ، از همپيمانان بنىمنقذ - كه پيش از آن در ميان لشكريان خالدبن وليد بودند و از وى روى برگرداندند - كشته شدند .
ابناسحاق سپس مىگويد : عبداللَّه بن ابىنجيح و عبداللَّه بن ابىبكر برايم گفتهاند :
سَلَمة بن مَيْلاء از خاندان جهينه كه از لشكريان خالد بود و نيز تعدادى از مشركان -
هامش
( 1 ) - توبه : 15 - 13