1 - هشتاد هزار ( سدى ) 2 - هفتاد هزار ( مقاتل ) علت اين جمعيت زياد آن بود كه وقتى تابوت را ديدند همه يقين كردند كه پيروز خواهند شد .
« قالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ »
: خداوند آزمايش كننده است شما را به نهرى :
معنا و هدف آزمايش اينجا جدا كردن راستگو از دروغگو است .
علت اينكه آزمايش اينان بدين صورت شد اين بود كه آنان از كمى آب شكايت داشتند و مىترسيدند كه از تشنگى تلف شوند ( از وهب ) .
بعضى گفتهاند آنان چنين امتحان شدند تا در اثر صبر و شكيبايى ثواب و پاداش بيشترى بدست آورند و سزاوار پيروزى بر دشمن گردند و نيز عادت كنند بر اين تحمل و صبر بر مشكلات تا بهنگام جنگ ثابت قدم باشند و فرار نكنند .
در تعيين اين نهر ، كه بدان امتحان شدند دو قول است :
1 - نهرى بوده است بين اردن و فلسطين ( از قتاده و ربيع ) 2 - نهر فلسطين ( از ابن عباس و سدى )
« فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي »
هر كس از آن نهر يعنى از آب آن نهر بياشامد از من نيست يعنى از اهل ولايت من و از دوستان و پيروان من نيست .
« وَ مَنْ لَمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي »
- و هر كس از آن نچشد و از آن آب نخورد پس او از من است يعنى از دوستان و ياران من است و ريشه اين كلمه « طعم » به معناى چشيدن است نه « طعام » .
« إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ »
جز كسى كه يك بار آب با مشت و دست خود برگيرد و بياشامد .
« فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ »
همه بيش از يك مشت آشاميدند جز عده كمى .
ميگويند كسانى كه فقط يك مشت آشاميدند سيصد و چندى بودند ( از حسن و قتاده و جماعتى ) و بعضى آنها را چهار هزار نفر دانستهاند در مقابل هفتاد و شش هزار نفر