پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۳ — صفحه 60

پدیدآورندگان:

ص۶۰

بيان آيه 240

تفسير :

« وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ » - يعنى كسانى كه نزديك مرگ شده‌اند و پيداست كه منظور از « يتوفون » كسانى كه مرده‌اند نيست زيرا شخص مرده كه نمىتواند فرمان دهد يا نهى كند و وصيت نمايد . « وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً وَصِيَّةً لِأَزْواجِهِمْ » يعنى اينان بايد براى همسران خود وصيت كنند « مَتاعاً إِلَى الْحَوْلِ » چيزى را كه يك سال از آن بهره‌مند شود و خوراك و پوشاك و مسكن آنها را تأمين كند . و بعضى گفته‌اند مانند آنچه در طلاق بر مرد لازم است از بهره‌مند كردن زن در حدود شأن و امكانات درباره زنى هم كه شوهرش را از دست داده نيز با وصيت شوهر لازم است كه از مال شوهر تأمين شود . « غَيْرَ إِخْراجٍ » - از خانه خارج نشوند « فَإِنْ خَرَجْنَ » و اگر خودشان بيرون رفتند قبل از تمام شدن يك سال بدون آنكه ورثه آنها را بيرون كرده باشند . بعضى گفته‌اند مراد اينست كه وقتى پس از گذشت يك سال آنها از خانه خارج شوند و كلمه « ان » به معناى « اذا » است ( قاضى ) . « فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِي ما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ » باكى و گناهى بر شما ورثه ميت نيست در آنچه اينان نسبت به خود انجام دهند از كارهاى شايسته . در اينكه مقصود از « لا جناح » ( گناهى نيست ) رفع و برداشتن كدام تكليف است اقوالى ذكر شده است : 1 - با بيرون رفتن از خانه ديگر نفقه اين زن بر شما واجب نيست در صورتى كه اگر از خانه خارج نشود تا يك سال نفقه و مخارج او واجب است كه بدهند ( « حسن » و سدى ) .