تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 926

مساهمون:

ص٩٢٦
مركز شهر واقع شده و طول آن تقريبا 386 متر و عرض آن 140 متر است . در چهار سمت اين ميدان بزرك چهار جلوخان مجلل ديده مىشود . در سمت جنوب جلوخان مسجد شاه و در سمت شمال جلوخان بازار است كه ارتفاع آن زيادتر از ديگران مىباشد و در سمت مشرق جلوخان مسجد شيخ لطف اللّه با گنبد بلند و باشكوهى خودنمائى مىكند و در سمت مغرب جلوخان عالىقاپو واقع است كه مدخل قصور سلطنتى بوده و ما در فوق بشرح آن پرداختيم . اين چهار جلوخان يا سردرهاى مجلل زيبا و خوش‌نما تقريبا بطور قرينه در چهار طرف ميدان دوبدو در مقابل يكديگر واقع گرديده‌اند . در اطراف ميدان هم حجرات بزرك دوطبقه‌اى ديده مىشود كه پاره‌اى از آنها مسدود و با گچ سفيد شده و طاقنماهائى را تشكيل ميدهد و پاره‌اى هم باز است كه براى انبار يا طويله و يا قهوه خانه از آنها استفاده ميكنند . در دوران سلطنت صفويه درهاى تمام اين حجرات به طرف ميدان باز ميشده و تجار و كسبه در آنها مشغول كار بوده‌اند . در جلو اين حجرات جدولى از سنك مرمر در ميدان دور ميزده كه اتصالا آب در آن جريان داشته و درختان چنار آراسته صفوفى تشكيل داده و بر شكوه و ابهت اين ميدان ميافزوده است . اكنون اغلب اين حجرات خراب و متروك مانده و از درختان هم اثرى بر جاى نمانده است . ظل السلطان در زمان اقتدار خود تمام اين حجرات را سربازخانه كرده بود . در آغاز قرن نوزدهم يعنى در سال 1809 يكى از سياحان اروپائى موسوم به موريه
( Morier )
اين ميدان را ديده و مينويسد كه تمام درختانرا از ريشه درآورده و بجاى آنها درختان چنار و تبريزى تازه‌اى نشانده‌اند كه سايهء مطلوبى ندارد و ميدان داراى آن نظم و ترتيب و منظره‌اى كه شاردن شرح ميدهد نيست .