در دوران سلطنت سلسلهء صفويه كاخ دو طبقهاى در ميان اين خيابان وجود داشته كه بوسيلهء دهليزى با حرم شاهى مربوط بوده است و لعبتان طناز محبوس در حرم ميتوانستهاند از خلال درها و پنجرههاى آن از مناظر خوشنماى اطراف شهر بهرهمند گردند و نظرى هم بكسبه و مشتريان كه در اين خيابان سرگرم دادوستد بودند بيندازند .
در طرفين اين خيابان جدولهاى عريضى با سنك و ساروج ساخته بودند كه آب اتصالا در آنها جريان داشت و در حوضهاى قشنك سنگى چهارضلعى كه در محل تلاقى كوچههاى عمومى واقع بود ميريخت .
درختان چنار آراستهاى در طرفين آن سر به آسمان كشيده و عابرين را در سايهء خود از حرارت آفتاب حفظ ميكردهاند و نيز در طرفين آن ديوارهاى بلندى با طاقنماهاى قشنك نقاشى شده جلب نظر مينموده است . جابجا در مقابل حوضها در كنار خيابان سردرهاى مجلل و باشكوه باغهاى متعدد ديده ميشده كه هريك نام مخصوصى از قبيل باغ تخت و باغ بلبلان و باغ تاكستان و باغ درويشان و باغ كاج و باغ توتستان و غيره داشته است .
در روى بعضى از اين سردرها هم ايوان وسيعى بوده كه در آن رستوران يا قهوهخانهاى وجود داشته و سكنهء شهر پس از فراغت از كار روزانه در آن جمع ميشده و بآشاميدن قهوه و كشيدن قليان ميپرداختهاند .
متأسفانه ظل السلطان از اين خيابان خوشمنظر و فرحآور هم مانند ساير آثار باستانى چيزى باقى نگذاشته است . جداول سنگى را پر كرده و سنگهاى حواشى آنها را فروخته و نقاشيهاى طاقنماها و ديوارها را هم محو كرده است .
از همه بدتر آنكه اين شاهزادهء منهدم كننده خسارت جبرانناپذيرى به اين خيابان وارد ساخت يعنى درختان چنار كهنسال سيصد ساله را كه موجب ابهت و شكوه اين خيابان قديمى بود و بر زمين آن سايه ميانداخت همه را از ريشه درآورد و به بهاى
سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 920
مساهمون: هانرى رونه دالمانى
ص٩٢٠