تشخيص داد . زمينهء شال ايرانى سفيد است و نقشهاى آن به نخلهاى بزرك شباهت دارد . در شالهاى قديمى رنگهاى آبى و قرمز را زيادتر از ساير رنگها به كار ميبردند . در شالهاى ايرانى همآهنگى شالهاى هندى ديده نميشود . شالهاى هندى از حيث رنگ آميزى و خوشنمائى بر شالهاى ايرانى برترى دارند ، اعيان و اشراف ايرانى در زمستان لباس ترمه ميپوشند ، مخصوصا شاه در موقع سال نو براى حكام ايالات و ولايات لباس ترمه ميفرستد ، اين لباسها را خلعت ميگويند و نشانهء آنست كه حاكم يكسال ديگر هم بايد در محل حكمرانى خود باقى باشد . زنان بزرگان هم از ترمه نيمتنه و تنبانهاى گشادى دوخته و ميپوشند .
يكنوع شال ديگرى هم در كرمان ميبافند كه آن را سلسله ميگويند ، زمينهء اين شال ساده است و زنان با سوزن و نخ پشمى نقشهاى مطلوبى در روى آن بوجود ميآورند .
ماركوپولو سياح معروف كه در قرن سيزدهم شهر كرمان را ديده مينويسد : « زنان و دختران اين شهر در روى پارچهء شال با ابريشم گلدوزى ميكنند و صورت حيوانات و مرغان و اشجار گوناگون و گلها را به طرز خوشنمائى در روى پارچهء پشمى مجسم مينمايند . اين پارچههاى گلدوزى شده باندازهاى ممتاز و جالب توجه هستند كه در ميان ثروتمندان دست بدست ميگردند و براى پرده و مخده و روى بالش و رويه لحاف و غيره به كار ميروند » .
در يزد هم شالبافى معمول است ولى جنس اين شالها به خوبى شال كرمانى نيست زيرا اغلب تاروپود آنها از نخ پنبه است .
در يزد و كاشان يكنوع پارچهء ابريشمى ميبافند كه نقش آن شبيه بنقش شالهاى كرمانى است . تار آنها اغلب ابريشم سياه يا آبى و يا بنفش تيره است و در بافتن آنها 7 تا 8 ماكو با نخهاى مختلف الوان به كار ميرود .
سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 454
مساهمون: هانرى رونه دالمانى
ص٤٥٤