از مسجد خواف هم كتيبهء كوچك بسيار زيبائى بدست آورديم و آن را با نهايت احتياط سالم بپاريس رسانديم .
اين نوع كاشىكارى مانند موزائيك واقعى تركيب شده است . اجزاء تركيبى آن مانند موزائيك ايتاليائى از قطعات بلور مكعب تركيب نيافته است بلكه صنعتگر مانند استاد جواهرسازى هريك از شاخهها و برگها و گلهاى كوچك را جداگانه بادقت زياد تراشيده و با سوهان صاف كرده و بعد در قسمتهاى مينائى زمينه به كار برده است .
اين نوع موزائيك علاوه بر قشنگى اين حسن را هم دارد كه از دستبرد محفوظ ميماند و تجار ابله ارمنى نميتوانند اين لباس زيباى لاجوردى را از تن اين ابنيه قديمى بدر آورند و قطعات درهمريختهاش را براى فروش باروپا بياورند .
پوششهاى مختلف
در پايان يكنوع پوشش ديگرى را هم كه بوسيلهء كاشيهاى مربع بوجود آمده است شرح ميدهيم .
ما اين نوع كاشىكارى را در مسجد هزار اسب در نزديكى شهر خيوه ديديم . در ديوارهاى اين مسجد نقشههاى مختلفى به كار رفته است . يكى از اين نقشههاى قابل توصيف از صليبهاى متقاطعى تشكيل شده است كه در مركز آن شكل گلى ديده مىشود و از تقاطع بازوهاى آنها در اطراف گل يكنوع ستارهاى بوجود ميآيد كه داراى شانزده پره است . اين نقشها به تزيينات يونانى شباهت دارند و صنعتگر باهوش طورى آنها را تركيب نموده كه خالى از تأثير نيستند .
در همين مسجد كوچك هزار اسب حاشيههاى بسيار قشنگى از دواير در هم فرورفته ديده مىشود .
گويا صنعتگر با فراست متوجه اين نكته بوده كه چشم از تماشاى اينهمه زينت ها خسته مىشود ، بنابراين در محل تقاطع خطوط ، گلهاى سفيد درشتى قرار داده و مركز آنها را سياه كرده است تا نقطه توقف و محل استراحت چشم باشند .