مجراست بهمسائگى ورم ضاغط يعنى تنگكننده يا بقبض برد شديد است يا از شدة قوت ماسكه ليكن
اسباب خشونت
يعنى ناهموارى و سختى پس ( گاهى مىباشد ) از اندرون بدن مانند مادهء تيز ( و گاهى مىباشد ) از خارج مانند دخان و غبار ليكن
اسباب ملاست
يعنى صفايح سطح پس ( گاه مىباشد ) خلط لزج ( و گاهى باشد ) از خارج مانند موم گداخته بروغن ليكن
اسباب زيادت المقدار
و پس افزونى ماده يا خوب است يا بد است يا شدت قوت جاذبه است و ليكن
اسباب نقصان عدد و مقدار
پس كوتاهى ماده يا خطاء قوت مصوّره است و ليكن
اسباب فساد وضع
از مقاربت عضو طرف عضو ديگر يا دورى او پس آن يا ماده كشنده است يا سسستكننده يا اثر قرحه است يا خشكى خلط است يا متحجر شدن اوست يا حركت مفرطه است ليكن