اين منظور ، يك رشته آثار مذهبى مانند تيان جو شىاى « 1 » و جى ژن شى پيان « 2 » تأليف كرد . از سوى ديگر با معرفى مبانى علمى و دانش اروپايى ، براى تحكيم و تقويت روابط علمى و فرهنگى خود با مأموران دولتى و فرزانگان چين كوشش كرد . روش كار او براى گسترش آتى مذهب كاتوليك بسيار موثر بود . همچنين موجب شد تا او به عنوان نخستين شخص معرف مذاهب و دستاوردهاى علمى و فنى اروپاييان ، در ميان چينيان به شمار آيد .
ماتيو ريچى توانست با همكارى شو گوانگ چى « 3 » شش جلد اول از كتاب اصول هندسه اقليدس « 4 » را ترجمه كند . از آنجا كه زبانهاى اروپايى و چينى از نظر ساختار و طرز تعبير و بيان معنى باهم تفاوت زياد دارند در ترجمه ، يافتن لغات كاملا مشترك و مترادف در دو زبان بسيار مشكل است . بدينسان آنها مفهوم هر اصلاح هندسى را مىسنجيدند و سعى مىكردند آن را با واژگان چينى بهطور دقيق و درست شرح دهند ؛ مثل اصطلاحاتى مربوط به نقطه ، خط ، زاويه ، سطح و غيره . حتى خود كلمهء هندسه كه امروزه در زبان چينى به كار مىرود همان كلمهاى است كه در آن زمان تعيين شده بود . اين كلمه امروزه در زبانهاى ژاپنى و كرهاى كه بيشتر اصطلاحات خود را از زبان چينى وام گرفتهاند نيز استفاده مىشود .
تونگ ون سوان جى « 5 » در علم رياضى با همكارى لى ژى چائو « 6 » ترجمه شد كه از ديگر آثار مهم ماتيو ريچى به شمار مىآيد . در اين كتاب روش محاسبهء نوشتارى ساده
هامش
( 1 ) .Tianzhushiyi ) Catechism؟ ؟ ؟ ، يعنى : ماهيت واقعى كاتوليك ) .
( 2 ) .Jirenshipian ) Les 10 Paradoxes؟ ؟ ؟ ، يعنى : ده بيان متناقض ) .
( 3 ) .Xu Guangqi؟ ؟ ؟ ( 1633 - 1562 م . ) حرف او زى سيان( ? ? ? Zixian )و عظيم او سوان هوXuanhu )؟ ؟ ؟
؟ ؟ ؟ ) ، اهل شانگهاى و يكى از بزرگترين دانشمندان چين در اواسط قرن شانزدهم تا قرن هفدهم به شمار مىآيد .
او در سال 1600 م . با ماتيو ريچى آشنا شد و به دين كاتوليك پيوست . بعد از آن ، آنها ارتباط فوق العاده خوبى با هم برقرار كردند و خصوصا در مطالعهء علم نجوم ، علم جغرافيا ، علم آبيارى بويژه علم رياضى اروپايى همكاريهاى سودمندى داشتند . آنان در سال 1606 م . شروع به ترجمهء اصول هندسه اقليدس نمودند كه در سال بعد شش جلد اول اين كتاب به چينى برگردانده شد و به چاپ رسيد . اصول هندسه اقليدس نخستين اثر علمى اروپايى ترجمه شده به چينى محسوب مىشود .
( 4 ) . بخش هندسهء مسطحه از كتاب اصول هندسه .
( 5 ) .Tongwensuanzhi ( ? ? ? ) .( 6 ) .Li Zhizao ( ? ? ? ) .