خواندن آنها از روى كاغذ ، نخست از آغاز تا پايان و بار ديگر از انتها به ابتدا بىهيچ اشتباهى آن موارد را برشمرد و با اين كار خود حيرت حضار را برانگيخت . همگى بىاختيار شروع به ضربهزدن بر ميزها و آفرين گفتن كردند ، در آن ميان شخصيتهاى تحصيل كرده بيش از همه مفتون قوهء حافظهء او شده بودند زيرا آنها بيش از ديگران به ارزش نيروى حافظه براى از بر كردن متون قديمى و موفقيت در آزمونها و رسيدن به جاه و مقام وقوف داشتند .
بعد از آن ماجرا ، تعداد فوق العاده زيادى از شيوتساييها « 1 » با انبوه هداياى گرانبها به ديدار او مىشتافتند و اين رفتوآمدها آنچنان زياد بود كه موجب فرسودن آستانهء خانهء او شد . لووان گائى « 2 » سيون فو « 3 » در جيانگسى ، ماتيو ريچى را مخصوصا به خاطر كمك به پسرش به منزل خود دعوت كرد و به ماتيو ريچى و كشيشهاى ديگر اجازه داد در اين شهر اقامت كنند . او ضمنا از ماتيو ريچى درخواست كرد تا راه و روش از بر كردن و به خاطر سپردن متون را براى يادگيرى فرزندانش بنگارد . به همين انگيزه ماتيو ريچى كتابى به نام به ياد سپردن به روش اروپايى به زبان چينى كلاسيك تأليف نمود كه مورد استقبال همگان قرار گرفت . وى در آن كتاب به زيركى تمام ، عقايد و تفكرات اروپايى را در قالب زبانآموزى به چينيان القا نمود .
در دورهء قبل از سلسلهء چين « 4 » چينيان به برقرار ساختن روابط دوستانه و صميمانه با يكديگر توجه خاصى نشان مىدادند . كنفوسيوس در اين مورد چنين گفته است : « مگر كسى خوشحال نمىشود كه دوستى از جاى دور به ديدن او آيد ؟ » « 5 » اما بعد از سلسلهء هان « 6 » به جاى آن ، معيارهاى اخلاقى مانند سه رهنمود اصلى ( راهنمايى فرمانروا تابع را ، پدر فرزند را و شوهر زن را ) و پنج فضيلت دايمى ( خيرخواهى ، عدالت ، ادب ، خرد و وفادارى ) كه برحسب آموزههاى كنفوسيوس در جامعهء چين شناخته شده بود و جزء
هامش
( 1 ) . در دورهء سلسلههاى مينگ و چينگ به كسانى گفته مىشد كه امتحان دربارى را در سطح شهرستان گذرانيده بودند .
( 2 ) .Lu Wangai ( ? ? ? ) .( 3 ) . سيون فو( ? ? ? Xunfu ): وزيرى كه براى بازرسى و نظارت از طرف دربار اعزام شده باشد .
( 4 ) .Qin ( ? ? ? , 221 - 207 B . C ) .( 5 ) . ؟ ؟ ؟ ؟
( 6 ) .Han ( ? ? ? , 206 B . C - 220 A . D ) .