تو از كجا به آن مقام رسيدهاى ؟ گفت : هيچ چيز جز همان كه ديدى . و چون من از او خداحافظى كردم ، مرا صدا زد ، و گفت : من كارى جز آنچه ديدى نداشتم ، مگر اينكه از هيچ مسلمانى در دل خود كينه و حسدى - نسبت به خيرى كه خداوند به او مرحمت كرده است - ندارم . عبد الله گفت : همان است كه باعث رسيدن تو به آن مقام شده است ، و مرا ياراى چنان حالتى نيست . ( 2 ) پيامبر ( ص ) فرمود : سه چيز است كه هيچ كس از آنها خلاصى ندارد :
بدگمانى ، فال بد زدن و حسد ، و من راه خلاصى از آنها را به شما بازگو مىكنم :
هر گاه گمانى بردى ، دنبال نگير ، و هر گاه فال بد زدى ، آن را باور نكن ، و هر گاه به كسى حسد ورزيدى ، پس به حدّ ستم مرسان . ( 3 ) و در روايت ديگرى است كه فرمود : كسانى كه از اين سه نجات يابند اندكند .
پيامبر ( ص ) فرمود : از بيماريهاى امتهاى قبل ، حسد و كينهتوزى به شما سرايت كرده است ، كينه حلقه مىزند ، نمىگويم دور موها حلقه مىزند ، بلكه به دور دين انسان حلقه مىزند ، سوگند بر آن كه جان محمد به دست قدرت اوست ، وارد بهشت نمىشويد ، مگر مؤمن باشيد ، و تا به يك ديگر محبّت نكنيد ، مؤمن نيستيد . آيا شما را خبر دهم از چيزى كه باعث محبّت مىشود ؟ سلام را در ميان خود رايج كنيد . ( 4 ) آوردهاند ، چون حضرت موسى ( ع ) به جانب پروردگار شتافت مردى را در سايهء عرش مشاهده كرد ، و نسبت به مقام و مرتبهء او ، غبطه برد ، و گفت اين مرد چقدر در پيشگاه خدا عزيز است ! از خداوند در خواست كرد تا او را معرفى كند ، و معرفى نفرمود ، امّا خطاب رسيد سه مورد از خلق و خوى او را به تو بازگو مىكنم :
نسبت به مردمى كه خداوند آنها را مشمول لطف قرار داده است ، حسد نمىورزد ، و عاق والدين نيست ، و سخن چينى نمىكند .
پيامبر خدا ( ص ) فرمود : بيشترين ترس من براى امّتم آن است كه مال و ثروت آنها زياد شود و به يك ديگر حسد ورزيده هم را بكشند . ( 5 )
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 247
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٢٤٧