در خانهء همسايگان ناتوان و خانوادههاى مستمند ، حمل مىنمود آثار زخم و جراحت مشاهده كردند .
بعضى از بزرگان گفتهاند : مىدانيد كه يك جنگجو وقتى كه قصد رفتن به جبهه جنگ را دارد ، وسايل جنگ را فراهم مىآورد ، خوب ، حال اگر تمام عمرش را در راه فراهم آوردن وسايل جنگ به سر ببرد ، كسى مىتواند بجنگد ؟
براستى دانش وسيلهء عمل است پس اگر كسى تمام عمرش را در راه جمع آورى علم بگذراند ، پس چه وقت عمل خواهد كرد ؟ بعضى از بزرگان بودند كه از صبح زود به آبيارى و چرانيدن گوسفندان مىپرداختند ، و در بين روز باغها و مزارع مردم را نگهدارى و جمع آورى مىكردند و شب به نماز مشغول مىشدند .
پيامبر ( ص ) مىفرمايد : « هر چه مىخواهيد بياموزيد ، امّا اگر چيزى آموختيد ، خداوند ، تا عمل به آموختهتان نكنيد ، هرگز تنها به علم و دانش سودى به شما نمىدهد ، زيرا كه دانشمندان بر عمل و دقت همّت مىگمارند ، امّا همّت نادان تنها به نقل و روايت محدود است . » ( 25 ) حضرت عيسى ( ع ) فرمود : تا وقتى كه عمل نكنى به عملى كه مىآموزى فايدهاى به حال تو ندارد ، زيرا زيادى علم تا وقتى كه عمل نكنى چيزى جز نادانى بر تو نمىافزايد .
على ( ع ) مىفرمايد : « مردى حضور پيامبر خدا ( ص ) رسيد ، عرض كرد :
چه چيز علّت نادانى را از من بر طرف مىكند ؟ پيامبر فرمود : دانش . عرض كرد :
پس علّت دانش را چه چيز از من مىزدايد ؟ فرمود : عمل . » ( 26 ) پيامبر ( ص ) فرمود : « انسان هوشيار آن كسى است كه نفس خود را خوار سازد ، و براى پس از مرگ عمل كند و ناتوان آن انسانى است كه از هواى نفس پيروى كند ، آنگاه از خدا آرزوى آمرزش و بخشش كند . » ( 27 ) امير المؤمنين ( ع ) فرمود : « به پذيرفته شدن عمل بيشتر اهميّت دهيد تا خود
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 135
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص١٣٥