مقدّمه
مؤلّف
آخوند مولى إسماعيل مازندرانى أصفهاني معروف به خواجوئى ، مولى إسماعيل خواجوئى وفاضل خواجوئى از عالمان موفّق وپرتأليف سدهء دوازدهم هجرى است ودر كتب تراجم از اساتيدش جز شيخ حسين ماحوزى ، فاضل هندى ، مولى حمزه گيلانى ، مولى محمّد اردستانى ومولى محمّد جعفر خراساني أصفهاني ذكرى به ميان نيامده است وشايد اين - بنا به نوشتهء صاحب روضات - بدان دليل باشد كه أو در دوران فتنه افاغنه در أصفهان مىزيست كه بازار علم ودانش كاسد ومتاع فضل فاسد بود وكسى قدر أو را باز نشناخت واحوالش را ننگاشت . از شاگردانش مىتوان از مولى مهدى نراقى ، آقا محمّد بيدآبادى ، مولى محراب أصفهاني وميرزا أبو القاسم مدرّس أصفهاني نام برد . در أكثر كتابهاى شرح حال مقام علمي واخلاقىاش را ستودهاند . شيخ عبد النبي قزوينى مىنويسد :
وى آيتي بزرگ از آيات الهى ، ودليلي روشن ورسا از حجج خدايى ، وأهل عبادت بسيار وزهد فراوان بود . عامل به أوامر وسنن پيامبر أكرم ودر نهايت اخلاص به أئمة هدى عليهم السلام ، وداراى همّتى فراوان در اجراى أمور ديني وصاحب ارادهاى استوار در تحكيم وتسديد عقايد حقه بود . « 1 »
صاحب روضات نيز مىنويسد :
أو مستجاب الدعوة وبدون ادّعا بود ودر چشم بزرگان وپادشاهان بزرگ مىنمود .
هامش
( 1 ) . تتميم أمل الآمل ، ص 67 .