البته امين هم به سبب آن فتنهها و ناآرامىها ، و نيز علاقه و دلبستگى وى به لهو و لعب و لذتجويى از تعقيب و آزار علويان دست كشيده بود ، چنانكه اصفهانى مىنويسد :
« روش محمد امين در برخورد با آل ابى طالب بر خلاف ساير خلفاى قبل بود ؛ زيرا اولا :
بيشتر سرگرم عياشى و خوشگذرانى بود ، و ثانيا : ميان او و برادرش مأمون جنگى درگرفت كه در نهايت ، منجر به قتل او شد . ازاينرو ، به هيچ يك از علويان در دوران وى به هيچ شكل و صورتى ، آسيب نرسيد . » « 1 »
البته شكى نيست كه علويان و شيعيان از نزاع بين امين و مأمون شادمان شدند ؛ چرا كه اين نزاع نشاندهندهء شكاف در خاندان عباسى بود و به ضعف دولت ايشان مىانجاميد .
اين نزاع بين عناصر فارسى و عربى بود كه اركان حكومت عباسى را تشكيل مىدادند . « 2 » علويان منتظر ماندند تا ببينند كه پيروزى از آن كدام يك از اين دو برادر است تا عليه او برخيزند و آماده قيام باشند ؛ زيرا مىدانستند برادرى كه پيروز شده ، از اين جنگ خسته و ضعيف بيرون مىآيد . و اين بود آنچه اتفاق افتاد ، و پيروزى از آن مأمون بود ، اما زمانى نگذشت كه او هم به مقابله با حركتهاى شيعيان پرداخت .
هامش
( 1 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 509 .
( 2 ) . حزب عربى به رياست فضل بن ربيع و على بن عيسى بن ماهان پشتيبان امين بودند ، درحالىكه ايرانيان و فضل بن سهل ، از مأمون پشتيبانى مىكردند . ( تاريخ يعقوبى ، ج 3 ، ص 166 )