معجون تربدى :
قولنج بگشايد و درد پشت و درد همهء عضوها سود دارد ؛ صنعت آن :
سقمونيا ده درم ، تربد سفيد صد درم ، قاقلهء كبار و صغار و زنجبيل و دارچينى و قرفه و نارمشك و قرنفل و فلفل از هريك پنج مثقال ، شكر صد مثقال ، با صد مثقال انگبين بگدازند و داروها بسرشند شربتى پنج مثقال يا هفت مثقال .
نوع ديگر : محروران را شايد ؛ سقمونيا دو درم و نيم ، تربد سفيد ده درم ، مغز تخم خربزه و مغز تخم كدو از هريك پنج درم ، گل سرخ و طباشير از هريك دو درم ، ترنجبين پنجاه درم ، به آب حل كنند و بپالايند و به قوام آورند . اين جمله ده شربت است .
معجون لوزى :
صفرا و بلغم فرود آرد ؛ صنعت آن : مغز معصفر و مغز بادام شيرين از هر يك ده درم ، سقمونيا ده درم ، زعفران يك درم ، شكر طبرزد بيست و پنج درم ، شكر در گلاب بگدازند و داروها به آن بسرشند . شربتى دو درم يا سه درم نافع باشد .
معجون اسود :
خداوند زحير « 1 » و اسهال كهن را سود دارد ؛ صنعت آن : جند بيدستر و افيون و ميعهء رطب و بزر البنج سفيد و زعفران و اسارون و مرّ و تخم كرفس و سليخه و انيسون و سنبل و گل ارمنى و گلنار ، مساوى كوفته با سه چندان عسل بسرشند . شربتى دو درم به آب مورد يا به آب آبى مفيد باشد .
معجون حجر اليهود :
سنگ گرده بريزاند ؛ صنعت آن : مغز سه تخم و مغز دانهء كدو و حبّ كاكنج از هريك پنج درم ، حجر اليهود سحق كرده به انگبين بسرشند ، شربتى سه درم .
معجون عقرب :
سنگ مثانه بريزاند و پاك كند ؛ صنعت آن : عقرب محرق سه درم و نيم ، جنطيانا يك درم و نيم ، زنجبيل يك درم ، فلفل و دارفلفل از هريك دو درم ، بيخ كاكنج پنج درم و نيم ، جندبيدستر چهار درم ، كوفته ، به انگبين بسرشند . شربتى دانگى در آب كرفس مفيد باشد .
معجون كاكنج :
خداوند ريش مثانه و گرده و بول خون را سود دارد ؛ صنعت آن : بزر البنج و تخم كرفس و باديان از هريك هفت درم ، مغز تخم خربزه پنج درم ، تخم حماض و افيون و مغز جلقوزه بريان كرده و مغز بادام تلخ بريان كرده و زعفران از هريك سه مثقال ، كاكنج بيست و پنج عدد ، كتيرا چهار درم ، كوفته با ميفختج بسرشند . شربتى يك درم با مآء العسل به كار دارند .
هامش
( 1 ) . س : زحر .