باب چهاردهم در داروهاى متفرّقه
دارويى كه گندهء بينى زايل كند :
مرّ و پوست انار ترش از هريك دو درم ، بنگ و قصب الذّريره از هريك چهار درم ، قلقطار و قرنفل از هريك درمى و نيم ، كوفته و بيخته فتيله در شراب تر كنند و به دارو فرو كنند و به بينى بنهند .
دارويى كه ريش بينى گنده را سود دارد
؛ صنعت آن : زاج سبز و مرّ و شبّ يمانى و مازو و توبال و مس سوخته از هريك دو درم ، زراوند سه درم ، كندر پنج درم ، جملگى كوفته و بيخته ، در دو من آب بپزند و بپالايند و ديگر چندان بجوشانند تا به قوام انگبين آيد و فتيله بدان آلوده مىكنند و به بينى نهند .
دارويى كه خون از بينى باز دارد :
صنعت آن : قرطاس سوخته و پوست تخممرغ سوخته و اقاقيا و مازوى سوخته و پوست انار ترش و كندر و صدف سوخته و شادنج مغسول و كافور ، بيخته بر عصارهء بادروج به بينى دركشند .
دارويى كه سدّهء بينى بگشايد
؛ صنعت آن : سبوس در سركه بجوشانند و سر به آن دارند .
نوع ديگر ، به جهت خون بينى : سرگين حمار يا گاو در زمان كه بيندازد بفشارند و آب آن به بينى كشند .
نوع ديگر ، كه سدّه بگشايد : باقلا به سركه تر كنند و در آتش كنند .
نوع ديگر : گل سرخ و شكر سرخ به آتش اندازند و سر به آن دارند .
دارويى كه درد گوش برد :
افيون يك درم ، شياف ابيض سه درم ، روغن گل چهار درم ، خلّ الخمر سه درم ، در يكديگر بمالند و قطرهاى به گوش چكانند ؛ و جوانان و شراب خواره را شايد ، پيران را نشايد .
دارويى كه ريم از گوش آمدن باز دارد :
انگبين هشت درم ، خلّ الخمر هفت درم ، زنگار دو درم ، انگبين و سركه بجوشانند تا به قوام آيد و زنگار سوده بر آب نشانند و به فتيله آلوده در