واجبات بيش از ديگران شهرتى نداشت ، و نمىدانم كه در دوران او و دوران ابوبكر در اين مورد سخنى گفته باشد . . . مناوى گويد : « داناترين آنان به حلال و حرام ، يعنى به شناختن آنچه حرام و حلال است معاذبنجبل انصارى است ، يعنى او با از بين رفتن بزرگان اصحاب اينچنين خواهد شد . والّا ابوبكر و عمر و على از او به حلال و حرام داناتر هستند و از زيدبنثابت هم به واجبات داناتر مىباشند . ابنعبدالهادى چنين آورده است كه گفت : زيد در دوران مصطفى صلى الله عليه و آله و سلم بيش از ديگران به دانستن واجبات شهرتى نداشت و نمىدانم كه در اين مورد در دوران خويش و نه در دوران ابوبكر در بارهاش سخنى گفته باشند . » « 1 » و در كتاب « التيسير » آمده است : « يعنى او با از بين رفتن بزرگان صحابه چنين خواهد شد و گرنه على و ابوبكر و عمر به واجبات داناتر از او بودند . »
بدين ترتيب باطلبودن ادّعاى عاصمى و گفتهاش : « از آن رو كه پيامبر او را برترى داد . . . » آشكار شد .
10 - باطلبودن اين ادّعا كه ابوعبيده از درهاى شهر دانش است
سپس عاصمى گويد : « درى از آن ابوعبيدهبنجرّاح در امانتدارى در اسلام است ؛ زيرا پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم او را به امانتدارى در اسلام مخصوص گردانيد و امانتدارى جز با دانش ممكن نيست . پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : هر امّتى را امينى است و امين اين امّت ابوعبيدةبنجراح است . »
اين سخن نيز باطل است كه از چند جهت آن را توضيح مىدهيم .
وجههاى بطلان اين ادّعا
وجه اوّل : بارها گفتيم جايز نيست كسى را درى براى آن شهر دانش قرار داد جز با نصّ صحيح و صريح از خودِ شهر دانش صلى الله عليه و آله و سلم .
وجه دوم : آنچه از قول حضرتش آورده كه : « هر امّتى را امينى است . . . » نسبت دروغى است بر رسولخدا صلى الله عليه و آله و سلم و سخن ساختگى و وضعشدهى بىاصلى است .
و اين گفته را ضمن حديث « رحيمترين امّتم به امّتم . . . » نيز آوردهاند و پيشتر گفته شد كه اين حديثى طولانى است كه تمامش ساختگى مىباشد . و همچنين به
هامش
( 1 ) . فيض القدير 1 / 460 .