كه ذكر كرديم و آن اين كه جز از راه اميرالمؤمنين نمىتوان به دانش رسولخدا رسيد .
هر كس كه خواهد ايمان بياورد و هر كس كه خواهد كفر ورزد .
و امّا انتقاد عاصمى در اين مورد كه به دانش و احكام و حدود و شرايع اسلام جز از سوى على نمىتوان رسيد ، سخنى بىپايه و بىمايه است ؛ چون پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم اطّلاع داده كه راه رسانندهى به آن ، تنها همان راه على عليه السلام است ، و هر كس گمان برد كه از راه ديگرى به آن مىرسد ، افترازنندهاى بسيار دروغگوست ، و براى آشكارسازى دروغگويى آنان اين فرمايش حضرت صلى الله عليه و آله و سلم بس است كه فرمود :
« اى على دروغ گفته هر كس گمان برد كه از غير درش وارد آن مىشود . » و نيز فرمودهى ايشان صلى الله عليه و آله و سلم : « دروغ گويد هر كس گمان برد كه جز از آن در به آن شهر مىرسد . »
و اگر بپذيريم كه بعضى نه از راه او به چيزهايى دست يافتهاند اين دست يافتن بر اساس راه و روش معتبر و دستور داده شده نيست ؛ بلكه رسيدنشان مانند دستيابى دزد و از ديوار بالارونده است . خداوند عزّوجلّ مىفرمايد :
« وَ لَيْسَ البِرُّ بِأنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِها ، وَلكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اتَّقى وَ أتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أبْوابِها » « 1 »
« نيكوكارى آن نيست كه از پشت خانهها وارد آنها شويد ، و ليكن نيكوكارى براى كسى است كه پروا پيشه مىكند و از درها به خانهها وارد شويد »
و از اين رو اميرالمؤمنين عليه السلام در يكى از خطبههايشان فرموده است : « ماييم شِعار « 2 » و اصحاب ، ماييم خازنان و ابواب ، و خانهها را جز از بابها وارد نمىشوند . هر كه از غير درهاى آنها داخل شود سارق ناميده مىشود . » « 3 » و شيخ سليمان قندوزى اين سخن را ضمن شواهد حديث « مدينة العلم » آورده است . « 4 » همانگونه كه در كتاب « نهجالبلاغه » آمده است كه بزرگان دانشمندان اهل سنّت اعتراف كردهاند كه آن از سخنان سرورمان اميرالمؤمنين عليه السلام است و عبدالحميدبن أبىالحديد معتزلى در شرحش چنين گويد :
هامش
( 1 ) . بقره / 189 .
( 2 ) . شِعار به لباسى كه از همهى لباسها به بدن نزديكتر است اطلاق مىشود و « نحن الشّعار » در فرمايشحضرت عليه السلام اشاره به نزديكى امامان و اختصاص ايشان به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم دارد .
( 3 ) . نهجالبلاغه صبحى الصالح / 215 .
( 4 ) . ينابيع المودّة 1 / 75 .