سينا دويست وسى گفته است « 1 » ، وا حدى كمتر از اين نگفته ، واحدى عمر أبو يزيد را زيادة بر هشتاد سال نگفته است ، بلكه اتّفاق « 2 » بر آن نقل كردهاند .
واز تفاوت ما بين تاريخ وفات حضرت صادق عليه السّلام ووفات أبو يزيد معلوم شد كه ولادت أو بعد از وفات حضرت صادق عليه السّلام بوده است جزما .
وشيخ أبو على سينا ولادتش را در سال يكصد وشصت نوشته است 3 .
پس معلوم شد كه نقل مذكور از جعل يا توهّم ناقلين است ، مانند شيخ عطّار در « تذكره » 4 وامام رازي در « أربعين » 5 وقاضى نور اللّه در « مجالس » 6 ، وملّا جامى در « نفحات » 7 ، وشايد أبو يزيد سقّاى خانهء جعفر كذّاب - كه پسر امام على نقى عليه السّلام است - بوده واز أو استفاضهء أكاذيب وشقاوت نموده ، زيرا كه تاريخ وفات وولادتش به أو مناسب مىنمايد ، واحتمال مىرود كه انصراف اطلاق جعفر به حضرت صادق عليه السّلام منشأ توهّم ناقلين شده باشد .
واز جملهء مؤيّدات آن است كه : هيچ كس از أرباب رجال - خاصّه وعامّة - أو را در كتب رجاليّه ذكر ننمودهاند .
وامّا ملاقاة غزّالى با سيّد مرتضى علم الهدى ؛ پس آن نيز بىاصل است - هر چند كه بعضي از فضلاء گفتهاند 8 - زيرا كه وفات سيّد در سنهء چهار صد وسى وشش بود 9 وولادت أبو حامد محمّد غزّالى در سنهء چهار صد وپنجاه
هامش
( 1 ) 1 و 3 و 7 و 8 در مظانش نيافتيم .
( 2 ) يعنى : اجماع .
( 3 ) 4 تذكرة الأولياء : 1 / 136 .
( 4 ) 5 أربعين فخر رازي : 2 / 315 .
( 5 ) 6 مجالس المؤمنين : 2 / 20 .
( 6 ) 9 رجال النجاشي : 271 ، وفيات الأعيان : 3 / 316 .