جواب :
بلى ، چون متضمّن هتك عرض « 1 » مظلوم است .
سؤال ضكز [ 827 ] :
آيا به مجرّد شروع در غيبت واجب مىشود كه أو را منع كنند ، يا بعد از اتمام ؟
جواب :
اگر در شروع معلوم شود كه غيبت است در اوّل بايد منع كرد .
سؤال ضكح [ 828 ] :
غيبت فاسقان در امرى كه سامعان يا بعضي از ايشان از آن خبر دارند جايز است يا نه ؟
جواب :
هرگاه فاسق متظاهر است به فسق واخفا نمىكند ، دور نيست كه غيبت أو در همان فسق جايز باشد ، واگر اخفا كند جايز نيست وأحوط ترك است مگر آنكه نهى از منكر بدون آن نشود .
سؤال ضكط [ 829 ] :
« لا غيبة لفاسق » « 2 » چه معنى دارد ؟
جواب :
ظاهرا مراد آن است كه : در آن فسقى كه اظهار آن مىكند غيبت أو حرمت ندارد . واحتمال دارد كه مراد اين باشد كه بعد از اظهار بعضي از فسقها غيبتش در بعضي مخفى نيز حلال مىشود .
ونيز احتمال مىرود كه : مراد دفع توهّم حليّت باشد يعنى : حلال نيست غيبت فاسق هر چند اظهار فسق كند ، واظهار معروفيت به فسق سبب حليّت اين فسق نمىشود ، چنانكه زنا حلال نمىشود به شوهردارى - مثلا - كه راضى به زنا شود وعلانيه زنا كند ، وأشهر أظهر در معنى حديث همان اوّل است .
سؤال ضل [ 830 ] :
هرگاه گوينده ادّعاى تظاهر كند وبر شنونده معلوم نباشد چه كند ؟
جواب :
بايد گوش ندهد ، يا برخيزد هرگاه منع نتواند كرد .
هامش
( 1 ) ج : حرمت .
( 2 ) عوالي اللئالي : 1 / 438 حديث 153 ، القواعد والفوائد : 2 / 148 ، كنز العمال : 3 / 595 حديث 8071 ، بحار الأنوار : 72 / 161 ، مستدرك الوسائل : 9 / 129 حديث 10453 .