كه بر حسب حكمت بالغه مقدّر و صادر شده و خواستن خلاف آنچه خداوند به مقتضاى مصلحت اراده فرموده است بلكه حسود طالب نقص بر خداى سبحان است و نمىخواهد خدا را متّصف به صفات كماليّه بداند . زيرا افاضهء نعمتها از سوى خداوند در وقت شايسته و در جاى مستعد از صفات كماليهء خداى تعالى است كه عدم آنها نقص است بر او ، و گر نه از او صادر نمىشد ، و حسود ثبوت اين نقص را مىخواهد . از سوى ديگر حسود چون زوال نعمتهاى الهى را كه وجوداتند مىخواهد و بازگشت شرور و بديها به عدم است پس وى طالب شر و دوستدار آن است . و حكما تصريح كردهاند كه هر كه به شر ، اگر چه براى دشمن ، راضى و خشنود باشد در واقع شرير است . پس حسد بدترين رذائل و حسود شريرترين مردم است . و چه خباثت و معصيتى بالاتر از اين كه كسى از راحت مسلمانى بدون آنكه براى وى ضررى داشته باشد ناراحت و متألَّم شود ؟ و از اين رو در آيات و اخبار از اين صفت مذمّت شديد شده است . خداى سبحان در ناشايسته شمردن آن مىفرمايد :
« أمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلى ما آتاهُمُ الله مِنْ فَضْلِه » 4 : 54 ( نساء 53 ) .
« يا به مردم نسبت به آنچه خدا از فضل و كرم خويش به آنان داده حسد مىبرند ؟ » . و مىفرمايد :
« وَدَّ كَثيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ أنْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ ايمانِكُمْ كُفَّارا حَسَدا مِنْ عِنْدِ انْفُسِهِمْ » 2 : 109 ( بقره 109 ) .
« بسيارى از اهل كتاب از حسدى كه در دلشان است دوست دارند كه شما را پس از ايمان آوردنتان به كفر باز گردانند » .
و مىفرمايد :
« إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَانْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُوا بِها » 3 : 120 .
( آل عمران 120 ) « اگر نيكيى به شما رسد بد حال و ناراحت مىشوند و اگر بديى به شما رسد از آن شادمان مىگردند » .
و رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « الحسد يأكل الحسنات كما تأكل النّار
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 258
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٢٥٨