پيوست خاموشى
ضد بيهوده گوئى و زياده و هرزه گوئى يا خاموشى است يا سخنان سودمند گفتن خواه مربوط به دين باشد يا دنيا . فوائد خاموشى و ستايش آن در جاى خود خواهد آمد . و در خصوص ترك سخنان بيهوده و زائد اخبارى وارد شده چنان كه از پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم روايت است : « من حسن اسلام المرء تركه ما لا يعنيه »
« از نيكوئى اسلام مرد اين است كه چيزهاى بىفايده را ترك كند » .
و نيز از آن حضرت منقول است : « طوبى لمن امسك الفضل من لسانه ، و انفق الفضل من ماله »
« خوشا آنكه زيادى زبانش را نگاه دارد و زيادى مالش را انفاق كند » . و ببين كه مردم كار را چگونه بر عكس كردهاند ، زيادى مال را نگاه مىدارند و زيادى زبان را رها مىكنند .
و روايت است كه : « روزى حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : اول كسى كه از اين در داخل مىشود مردى است از اهل بهشت . وقتى آن مرد وارد شد ، به او گفتند : ما را به بهترين كارهاى خود كه به آن اميد دارى خبر ده . گفت : من مردى كم عمل هستم ، و بهترين چيزى كه به آن به خدا اميدوارم سلامت نفس و ترك چيزهاى بيهوده است » .
و آن حضرت صلى اللَّه عليه و آله به ابى ذرّ فرمود : « أ لا أعلمك به عمل خفيف على البدن ثقيل في الميزان ؟ قال : بلى يا رسول اللَّه . قال : هو الصّمت ، و حسن الخلق ، و ترك ما لا يعنيك » .
« مىخواهى تورا كارى ياد دهم كه بر بدن سبك و آسان و در ترازوى اعمال سنگين باشد ؟ گفت : آرى يا رسول اللَّه . فرمود : خاموشى و حسن خلق و ترك كار بيهوده » .
ابن عبّاس گفت : پنج چيز است كه از پولهاى نقرهء خالص و دل انگيز بهتر است : سخنان بيهوده مگو ، كه زائد است و از وزر و آفت آن در امان نيستى
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 251
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٢٥١