فصل 26 نكوهش منّتنهادن و ايذاء در صدقه
سزاوار است كه صدقه دهنده از منّت نهادن و ايذاء بپرهيزد . خداى سبحان مىفرمايد :
« لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالأَذى » 2 : 264 ( بقره ، 264 ) « صدقه هاى خود را به منّتنهادن و آزردن باطل مكنيد » .
و مىفرمايد :
« قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً » 2 : 263 ( بقره ، 263 ) « سخنى نيكو با پرده پوشى ( يا عذر خواهى ) از صدقه اى كه آزارى در پى دارد بهتر است » .
و رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « خداى تبارك و تعالى شش خصلت را براى من ناپسند داشته ، و من آنها را براى اوصياء از دودمان خود و پيروان ايشان نمىپسندم :
بيهوده كارى ( بازى كردن با اعضاء و جوارح ) در نماز ، و آميزش در [ ماه ] روزه ، و منّت بعد از صدقه ، و به حال جنابت به مسجد رفتن ، و خراميدن در ميان گروهى كه نزد كسى مىروند ، و خنديدن در گورستان « .
منّت نهادن ، اين است كه خود را نيكوكار ببيند ، و از لوازم آن : آشكارا انفاق كردن است و باز گفتن آن ، واداشتن توقّع پاداش مانند سپاسگزارى و خدمت و تعظيم و اطاعت . و ايذاء ( آزردن ) ، آنست كه او را سرزنش و ملامت كند و سبك
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 179
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص١٧٩