الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

6

دقائق العلاج ( فارسي )

از يگانگى كامل آنها جلوگيرى مىكنند ، اين نوع تركيب اگرچه داراى يك مزاج يگانه خارجى است اما ممكن است اجزائش را بكمك ابزار صنعتى از يكديگر جدا كرد ، اين نوع تركيب مانند سكنجبين است كه سركه و عسل آن به علت آبگونگى باهم كمى آميخته‌اند و فعل و انفعال كمى ميان آنها وجود دارد اما اگر سكنجبين را در ابزار ويژه‌اى بگذاريم ، سركه‌اش بخار و خارج مىشود و فقط عسل شيرين بجاى مىماند همانطور كه پيش از آن بود از اينجا مىدانيم كه آن دو با هم يگانگى كاملى ندارند و گرنه هر اثرى را آتش در هريك از آنها داشت در ديگرى نيز مىداشت . 4 - تركيب اتحادى « 1 » و آن تركيبى است كه مركب مجموعا يك واحد مىگردد درحالىكه پيشتر از آن چندپاره بود اما اينك هرچه نسبت بيكى انجام شود در ديگرى نيز جارى است . چنين تركيبى ميان دو چيز خشك بدست نمىآيد - چه بايد اولا اجزاء از چيزهاى غريبه پاك شوند و اين كار نمىشود مگر آنكه آن را حل كنند و حل كاملى ممكن نيست مگر آنكه نخست هر جزئى تعفين يابد تا حل شود و پس از انحلال است كه تخليص « 2 » اجزاء از چيزهاى غريبه ممكن مىگردد و از آن پس اجزاء براى تركيب شدن با يكديگر آماده هستند سپس بايد مركب تعفين يابد تا ميان پاره‌هاى آن دادوستد و آميختگى كامل حاصل گردد و هر جزء به شكل جزء ديگر درآيد و اجزاء از يك نوع بشوند مانند دو پاره آب كه چون از يك نوع هستند اجزائشان باهم به صورت اتحادى آميخته مىگردند يعنى آب داراى يك مزاج يگانه حقيقى و چيز واحدى است

--> ( 1 ) در اصطلاح شيمى فارسى به دو نوع اول اختلاط و بنوع سوم امتزاج و بنوع چهارم تركيب مىگويند . مترجم ( 2 ) حل و تخليص و تعفين از اصطلاحات علم كيميا هستند كه شرح آنها مىآيد .