[ فصل - در ذكر داروهائى كه براى بيماريهاى عفونى مفيد است ] گاهى طرطيرهاى فاسدى بسببى خارجى مانند فساد هوا و آب و يا غذاها و داروهاى زيانبار در بدن پيدا مىشود كه اگر روحانيت داشته باشد ، بروح

--> - اترج ، سرگين گاو ، زرشك ، نوشادر ، ترمس ، گردو ، غليواج ، انغوزه ، سركه طلا ، سيسنبر ، فلفل ، ماء المحدد ، نارگيل دريائى و نوشادر ذكر شده مراجعه كن - همچنين در حاشيه اضافه فرموده است در كتاب جنة الواقية آمده است كه براى گزش عقرب خوردن خاكستر گوشت گوسفند و ضماد با آن و نيز اگر عقرب را بكوبند و بر موضع ضماد كنند و همچنين ضماد كردن با مگس ، سفيداب قلع اسپنددانه ، انجير نارس ، شنبليله كوفته ، پونه ، سير و پياز مفيد است و اگر كسى ترب بخورد از گزش عقرب آسيب نمىبيند اما اگر كسى كرفس خورده باشد همان روز يا شبش مىميرد و گفته شده است كه اگر پشكل گوسفند را بسوزانند و بسايند و با سركه خمير كنند و بر محل گزيدگى بزنند سودمند است . هم - چنين اگر موضع را با آب دهن و ترب بمالند سوزش را آرام مىكند و اگر كسى در هر طرف شلوار خود يك دانه فندق هندى به پايش ببندد از عقرب زيان نمىبيند و گفته شده است كه ضماد با گاورس ( جاورس ) و نمك گرم و خوردن سير و فندق و نيز گذاشتن قطعه‌اى نقره و ماليدن محل با فلفل و روغن زيتون و يا خوردن يك كف دست نمك نافع است و گويا اگر يك شاخه زيتون به كسى كه عقرب او را زده بياويزند همان وقت بهبود مىيابد و گفته‌اند قليا ( قلى الصباغين ) را با سركه بسايند و با آن جاى عقرب‌زده را ضماد كنند و يا شخص عقرب‌زده ، نيم گرم نوشادر محلول در روغن زيتون بخورد بهبود مىيابد و گفته اند كه به مارزده بايد روغن و عسل گرم و هفت و نيم گرم دانه اترج كوفته با آب بخورانند و نيز ضماد موضع با پياز كوفته يا پنير كهنه و گذاردن جوجه -