الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

636

دقائق العلاج ( فارسي )

اما اين گفته از روى بينائى نيست و چيزى از حقيقت مطلب را روشن نمىكند بطور اختصار مىتوان گفت كه بدن مركب از روحها و خلطها و اندامها است روحها از همه چيز بدن لطيفترند ، خلطها داراى حالت برزخى و مستعد روحانيت هستند و با اندامها در ارتباطند ، اندامها از همه چيز بدن غليظ تر يعنى جسدانى مىباشند اگر چيزى كه داراى اثر است وارد بدن شود اول در روح كه لطيفتر است و اثر را زودتر مىپذيرد تأثير مىكند و پس از آن در خلطها و بعد از آن در اندامها مؤثر مىگردد ، زيرا خلطها ديرتر از روحها اثر را مىپذيرند و اندامها كمتر از خلطها اثرپذيرند . بايد توجه داشت كه چيزهاى زيان‌آور و سودمند هر دو پيرو همين قاعده مىباشند و بطور خلاصه از جهت پذيرش تأثيرات نخست روحها و پس از آنها خلطها يعنى نفسها و بعد از آنها اندامها يعنى جسدها قرار دارند . اينك مىگوئيم كه داروها نيز مركب از روح و نفس و جسد مىباشند و اين مطلب را در جاى خود توضيح داده‌ايم و اين امر غير از طبعها است و به همين دليل مىگوئيم كه هر چيز مركبى مثلث الكيان و مربع الكيفية است ( منظور از كيان ثلاثه روح ، نفس و جسد و مقصود از كيفيات اربعه برودت ، حرارت ، رطوبت و يبوست مىباشد - مترجم ) اما كيفيات چهارگانه در هريك از كيانها يعنى جوهرهاى سه‌گانه وجود دارند با اين توضيح كه روح مركب از روح كيفيت‌ها

--> - تغيير تركيب خون يا تركيبات سلولى بدن و يا تأثيرات ديگر مىشود و گاه اختلالاتى پديد مىآورد كه به مرگ مىانجامد مثلا زهر بعض حشرات و حيوانات سبب انعقاد خون مىگردد يا بعض از اعصاب را از كار مىاندازد يا داروئى مانند صبر زرد اعصاب روده را تحريك و سبب بيرون روش مىشود و مانند آن . حساسيتهاى مختلف در اشخاص نيز از همين قبيل است . مترجم