الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
544
دقائق العلاج ( فارسي )
انتيموان براى قىآورى است و نيز بايد مزاج را با استحمام در آب گرم و خوردن غذاهاى مرطوب رطوبت ببخشند و در همه انواع اين بيمارى سورنجان اثر خاصى دارد كه خوردن گرد ، يا حبش مفيد است و نيز داغ كردن با ذرا - ريح بسيار مفيد مىباشد ولى اگر سبب اصلى سرد باشد با مقيم الزمنى « 1 » ( حب سورنجان كبير . م . ل ) بايد پاكسازى كنند ، ضماد پونه در آن اثر عجيبى دارد و قسط نيز چنين خاصيتى دارد ، همچنين وادار كردن اندام بدفع چرك بوسيله خردل سائيده شده كه با فضله كبوتر خمير شده باشد همراه با انجير پخته و يا شيره درخت انجير بسيار مفيد مىباشد . و اين عمل را چند روز بعد نيز بايد تكرار كنند داغ كردن با ذراريح نيز سودمند است . اگر درد ادامه داشت و از آن بترسند كه سر استخوان ران جدا شود بايد دور سر استخوان را داغ كنند ، گرسنگى دادن به مريض ، دادن غذاهاى لطيف و پرهيز از چيزهاى رطوبتى مفيد است . اگر درد طول بكشد و اقدام بداغ كردن نكنند بيمارى به لاغرى پا و لنگى بيمار مىانجامد . و نيز بادكش گذاردن بر ران مفيد مىباشد اما سوارى براى بيماران زيان دارد . از گذاردن ضماد قبل از پاكسازى و بخصوص از ضمادهاى گرم كه رطوبتهاى لزجى را كه در زانو جمع شده منعقد مىكنند بايد خوددارى كنند . پس از رقيق كردن مواد براى بيماران تعريق در حفرههاى گرم « 2 » و خوردن حب و
--> ( 1 ) خاصيتهاى گردو ، زرآوند ، سداب ، غاريقون براى معالجه درد ران در باب پنجم در مفردات آمده است مراجعه كن . مؤلف اعلى الله مقامه ( 2 ) منظور اين است كه محلهائى در زمين ايجاد و آن را گرم كنند و يا جعبههائى به اندازه بدن درست و آن را گرم كنند تا بيمار در آن بنشيند و باصطلاح امروز يك نوع سوناى خشك خانگى براى او درست كنند . مترجم