الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
537
دقائق العلاج ( فارسي )
نه بايد ضمادهاى مخدر بر سر بيمار ضماد كنند و روغنهاى مرطوبكننده بر آن بمالند ، خوردن حب الشفاء ، ماليدن روغن جوز ماثل ( تاتوره ) و ماليدن اين دارو بر چشمها مفيد است : ترياك مصرى ، مهرگياه و ريشه آن ، بذر البنج ، جوز ماثل را به اندازه مساوى كوفته و بيخته و آن را در روغن بنفشه كه در آن عنبر ريخته باشند مىريزند و به كار مىبرند . 10 - براى سرفه اگر كم باشد قرص المثنى و اگر زياد باشد قرص السعال و استعمال داروهائى كه پيش از اين گفتيم سودمند است . 11 - عطسه اگر در بحران باشد ترسى از آن نيست ، اما اگر به حد افراط برسد بايد از بالا رفتن بخارهاى معده ( اگر سبب از آن باشد ) با تحريك آن به باد گلو جلوگيرى كنند و اگر سبب سرمائى باشد كه به سر رسيده بايد پارچه گرمى بر آن بپيچند ، اگر از نيروى حرارت باشد بايد تخدير كنند و اگر سبب خارجى باشد ، بايد قطع گردد و نيز گذاردن پارچه گرم بر پشت جلو عطسه را مىگيرد . گاهى استعمال نشوق سودمند است زيرا اگر جسمى خارجى بينى را بيازارد ، آن را بخارج مىراند اما اگر عطسه به كلى قطع شود بايد عطسهآور و نشوقات به كار برند . 12 - تمام شدن اشتها در اينباره كوتاهى به هيچ وجه روا نيست و چيزى كه اشتها را برميانگيزد بوئيدن غذاهاى خوشمزه و نوشيدن نمك قليا به تنهائى يا همراه با سركه و آب است يا بايد با جوهر ليمو و آب آشاميده شود شراب - الخمير و مانند آنكه در جاى خود آمده است نيز مفيد مىباشند . 13 - حبس شدن مزاج درمانش نرم كردن با مليّنها است كه در باب ثقل ( سنگينى ) آمده است و اگر مدتى به طول انجامد بايد بيمار را همانطور كه در معالجات عام گذشت تنقيه كنند و نيز بايد غذاهاى مليّن و بازكننده