الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
538
دقائق العلاج ( فارسي )
مثل شورباى برگ كاسنى ، باديان و ساير داروهائى كه خواهد آمد ببيمار بدهند . 14 - خشونت زبان و خشكى دهن درمانش استعمال لعابها و نگاه داشتن سپستان و آلو در دهن و شستشوى زبان و گلو با داروهاى سردكننده لعابدار است . 15 - براى زدودن سياهى زبان ، كه از خلط سودائى مىباشد ، لازمست كه هميشه پارچه خشنى بر آن بمالند و آن را پاك كنند و اگر زبان خشك باشد بايد آن پارچه را با دهن الورد مخلوط با نمك تر و زبان را به آن پاك كنند . 16 - لكنت زبان كه علتش ريختن مواد زائد از مغز به زبان و يا خشكى زياد مزاج در تبهاى حاد است ، اگر علت آن رطوبت زيادى باشد بايد رگ زير زبان فصد گردد و چيزهائى كه آب دهن را زياد مىكند به كار برند و اگر از خشكى باشد بايد آن را با روغنهاى مرطوب چرب كنند . 17 - سنگينى سر در اين مورد هيچ نوع داروئى نبايد بر سر گذاشته و ماليده شود بلكه بايد فقط عطسهآور و نشوقات و غرغره و چيزهايى كه آب دهن را زياد مىكند به كار ببرند . 18 - درد احشاء كه براى آن هر نوع داروئى را كه گفته شده به كار مىبرند و اگر مخصوص اندامى باشد شراب النعناع با سكنجبين مفيد است . 19 - سردى دست و پا درمانش پيچيدن آنها در پارچههائى است كه آنها را در آب گرم فروبرده باشند و نيز ماساژ و مالش مفيد است . 20 - غش اگر از صفرائى باشد كه در معده جمع شده بايد سكنجبين و آب گرم و يا مايعات مفيد ديگر بدهند و اگر از اسهال باشد بايد داروهاى بوكردنى استعمال كنند و شربت سيب و شربت به ببيمار بدهند و اسهال را با ضمادهاى مفيد بر شكم و استعمال ساير داروها درمان كنند . اگر غش از بدى وضع خلطها باشد درمانهاى مخصوص تب غش و نيز پاشيدن آب سرد به صورت و محكم بستن