الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
527
دقائق العلاج ( فارسي )
ملوكى است و نيز اين حب صفراء و بلغم و رطوبتهاى زيادى را دفع مىكند : صبر يك جزء ، پيه حنظل دو جزء كه آنها را با آب و به اندازه نخود حب مىكنند و روزى سه تا شش حب به بيمار مىدهند و پس از آن كمى سركه بايد بياشامد . قرص الوردى كه به اين ترتيب ساخته شود : گل سرخ پاك كرده ده جزو تخم كاسنى پنج جزو ، سنبل دو جزو ، مصطكى يك جزو نيز سودبخش است و اندازه خوراكش پنج گرم است . درمان بسيار لازم و مفيد براى اين بيمارى قى است و بايد پزشك متوجه خالى بودن معده در حال نوبه و نيز حال معده و كبد باشد و در روز نوبه ضعيف يا قوى دستور مسهل ندهد و بايد وضع نضج خلطها را باهم در نظر داشته باشد . در مقاله چهارم دستور منضجها و مسهلهاى مناسب اين بيماريها خواهد آمد و فعلا همينقدر كافى است . فصل تبهاى سودائى نشانيهاى اين نوع همان علامات چيرگى سوداء است و اغلب همراه با درد طحال مىباشد . اين تب در اثر سوداى طبيعى يا سودائى كه از سوختن ساير خلطها حاصل مىگردد پيدا مىشود و بسيار دير نضج مىپذيرد گفته شده كه پيش از شش ماه نبايد بدرمان اقدام كرد و پارهاى از پزشكان پس از هفتاد روز درمان را آغاز مىكنند بههرحال سزاوار اين است كه از هر چيزى كه سوداء توليد كند يا سبب توليد سوداء باشد بپرهيزند . اگر سوداء طبيعى باشد تربد معدنى مسهلى بسيار خوب است كه بايد با روح الزاج ، ايارجات ، گلشكر حب الانتيمون الزجاجى ( براى تبهاى دو روز در ميان ) استعمال شوند و نيز معجون الانتيمون ، ملح اللؤلؤ ، دهن الكبريت خالص ، شكر سرب ، قرص الحلتيت ، معجون الربع و نيز اين معجون : مر ( تصفيه شده ) ، قسط ( كوشنه )