الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

528

دقائق العلاج ( فارسي )

برگ سداب خشك ، پونه ، فلفل ، عاقرقرحا ، انغوزه ، شاه‌زيره ( قردمانا ) را به اندازه مساوى بايد كوفته و بيخته و با سه برابرشان عسل خمير كنند و اندازه خوراك آن از يك و نيم تا دو و نيم گرم است و همچنين ماء الهليلجين همه سودمندند . زاج طرطر همراه با مويز و دارچينى منضج بسيار خوبى است . مسهل را بايد روز پيش از نوبه بخورند و درمان بسيار خوب براى بيماران وادار كردن آنها به قى بوسيله زاج و خوردن الكسير ذو الخاصية مىباشد . اما اگر سودا از سوختن ساير خلطها پيدا شود در آغاز بايد مثل ساير خلطها و همان گونه كه گذشت درمان شود . « 1 » بطور كلى براى تبهاى عفونى اين داروها سودمندند : انتيموان ، ديا - فريطقون ، جوهر انتيمون ، تربد معدنى همراه با روح الزاج ، ايارجات ، حب انتيموان زجاجى ، حب غاريقون كبير در همه انواع و دهن الزاج ، دهن الكبريت خالص براى تبهاى عفونى نوبه و يك ، يا دو روز در ميان ، هر دو نوع روح الزاج و روح الملح براى تبهاى عرق‌دار و روح الملح مركب و زاج الجلا ، با آب و شكر ، باديان ، آب جوجه ، آب گوشت ( پس از آن بايد گلشكر بخورند ) و زاج الحديد و النحاس ، براى آرامش بخشيدن بسوزش تب همراه با گلاب و زهر - الكبريت الساذج ( گل گوگرد ساده ) ، شراب الحيوة پس از روز بيستم ، شربت سنا ، شربت ليمو ( تب را بخصوص در ادواريها قطع مىكند ) طرطر اشوس ، قرص الراوند براى تبهاى مزمن ، هر دو نوع قرص الغافث براى تبهاى طولانى و معجون ديافريطقون و المفرّح السهل « 2 »

--> ( 1 ) انتيموان و گل خله ( غافث يا طيون ) خواصى براى درمان تب دو روز در ميان دارند كه در مفردات آمده است . مؤلف اعلى الله مقامه ( 2 ) در زاد المسافرين داروهائى كه براى تبهاى مزمن مفيد است به اين -