الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
503
دقائق العلاج ( فارسي )
پوست نزديكتر است و زودتر مىتواند به صورت عرق دفع شود ، يا اينكه رگ بشكافد و خونى خارج شود يا از راههاى ديگر كه آماده است برگردد و بحران به صورتى ديگر غير از اين دو صورت روى دهد و ساير فضاهاى بدنى و يا اندامهاى توپر از اين جهت دورترند و گفتيم كه اجتماع اخلاط در اعضاء توپر ، ورمها و كوركهائى ايجاد مىكند و آنطور نيست كه در هر حالى خلط بتحليل برود ، اما اندامهاى توخالى : معده ، روده ، زهره ، مثانه و مانند آن همه داراى عصب و سخت مىباشند و خارج شدن خلط از آنها نيز بمراتب دشوارتر است و اندامهاى متخلخل مثل طحال ، كليه ، كبد ، ريه و مانند آن باز از رگها سختترند و اگر خلطى در آنها جمع شود ، ورم و يا كوركها و دانههائى در آنها پيدا مىشود و اين مسئله هم قابل حس است و خلط نمىتواند در هر نوبه در آن حل شود . پس درست بينديش و قلاده تقليد را از خود دور كن « 1 »
--> ( 1 ) خواننده محترم توجه مىفرمايد كه از نظر پزشكى جديد استعداد اشخاص براى ابتلاء ببيماريهاى مختلف ( به علت مصونيتهاى طبيعى يا اكتسابى و بطور كلى وضع بدن هركس از نظر تركيبات شيميائى ) متفاوت است . پزشكان سنتى هم در مشاهدات خود متوجه اين مطلب شده بودند زيرا مىديدند كه حتى در بيماريهاى همهگير بسيارى از اشخاص به آن بيماريها مبتلا نمىشوند و اين مسئله آنها را از توجه باينكه عامل بيمارى ممكن است از خارج به بدن وارد شود بازميداشت و بناچار اصرار داشتند كه پيدايش بيماريها را بفاسد شدن اخلاط در داخل خود بدن نسبت دهند و نتيجتا در توجيه دوره تبها و بحرانها و بخصوص تبهاى نوبه و وجود عامل آنها در داخل يا خارج رگها سرگردان بودند ، اما مؤلف ا ع معتقد بودهاند كه عامل هر مرض موجود زندهايست كه در خون وجود دارد و بيمارى وقتى بهبود مىيابد كه اين عامل مقهور طبيعت شود . م .