الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
497
دقائق العلاج ( فارسي )
رطوبتهاى زيرپوستى اثر مىگذارد و آن را تبخير مىكند و تب پيدا مىشود شادى زياد نيز چنين است با اين تفاوت كه اگر از اندازه معينى نگذرد تب پيدا نمىشود اما اگر بيش از اندازه باشد مانند خشم تب مىآورد ولى در هنگام ترس شديد ، روح از ظاهر بدن روگردان مىشود و در اين حال رطوبت چيره مىگردد و همينكه روح به حال عادى برگشت ، مىخواهد كه رطوبت زائد را از بدن براند و آن را تبخير مىكند و تب پيدا مىشود نگرانى و اندوه نيز مانند آن مىباشند اما تا از اندازه نگذرند تبآور نيستند . [ فصل - گاهى پيدايش تب از سببهاى نفسانى است ] گاه سبب پيدايش تب سببهاى نفسانى است مانند خيال كردن زياد و توجه بعلوم و كوشش براى رسيدن بدرجات بالا و علت پيدايش اين نوع تب همان است كه در همّ و غم و ترس گفته شد ، تبى كه از سببهائى غير از خلط باشد تب روحى ناميده مىشود . تب طبيعى شامل انواع تب است كه از ضعف كبد پيدا شود . تبهاى حيوانى آنهائى هستند كه از قلب سرچشمه مىگيرند تبهاى نفسانى از حالات مغزى پيدا مىشود و اين نوع به نظر من قويتر از ساير انواع است چه ممكن است بناگهانى انسان را بكشد و پس از آن تبهاى حيوانى و طبيعى داراى اهميت بيشترى مىباشند . فصل تب دق اين تب ( Fievre hectique ) تبى است كه به سببى روحى يا خلطى باندامها و رطوبتهاى آن تعلق مىگيرد ، زيرا رطوبتهاى عرضى تا باقى هستند با حرارت در جنگند و آن را از اينكه برطوبتهاى غريزى بپردازد بازميدارند مانند چوب ترى كه بر آتش گذارده شود تا وقتى تر باشد آتش در آن كارگر نيست ، مگر