الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
409
دقائق العلاج ( فارسي )
اين است كه مدفوع گاه رقيق و گاهى غليظ و رنگش تيره يا خونى همراه با سنگينى بدن و كشش زياد و قرمزى مدفوع است . بههرحال علت هرچه مىخواهد باشد ، اول رطوبتهاى مخاطى رويه روده راست ( آخرين قسمت روده ) خارج مىشود پس از آن مدفوع تراشه مانند و سپس خون خالص كه از رگهاى روده ترشح شده است خارج مىگردد ، تفاوت اين نوع اسهال با نوع خونى اينست كه در اين نوع اول خون بيرون مىآيد و ميان اين خون با خونى كه از جدار
--> داشته باشد يكدهم گرم ترياك ، دودهم گرم كالومل بايد به بيمار بخورانند و براى بچهها ده سانتىگرم كالومل و تا ده گرم روغن كرچك بس است و اگر از لاغر شدن ( باحتمال كلى منظور از لاغر شدن تمام شدن آب بدن بيمار است كه در اسهالهاى شديد پيدا مىشود . مترجم ) نترسند پانزده تا بيست گرم پوست گنهگنه بايد بخورند و گفته است شراب و آب از هركدام يكصد و بيست سانتيمتر مكعب آميخته كرده و مىجوشانند تا نصف شود و سپس آن را صاف مىكنند و دو قاشق شربت پوست نارنج به آن مىافزايند و در بيست و چهار ساعت در چهار مرتبه از آن مىنوشند و اگر پس از بهبودى اسهال مزمن و يا سستى رودهها پيدا شد ، چهار گرم جوهر آهن و شصت سانتىگرم اذاراقى سائيده و مخلوط با يك لعاب نموده و شصت عدد حب مىسازند و در هر روز صبح و شب سه عدد مىخورند . گاه خوردن ده سانتيگرم ترياك صبح و شب مفيد است و اين تمام درمانى است كه گفته است و اين است دانائى آنها اما اگر اين بيمارى طول بكشد و شديد باشد ده گرم عنب الثعلب ( تاجريزى سياه ) و ده عدد سپستان و ده گرم ريشه خطمى و پنجاه گرم فلوس ( يكتر ) ده گرم روغن بادام را بنا بمعمول مىپزند و يك روز در ميان مىخورند و اگر صفرا چيره شده باشد ده گرم گل نيلوفر به آن مىافزايند . مؤلف اعلى الله مقامه