الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

410

دقائق العلاج ( فارسي )

روده راست مىآيد اين تفاوت وجود دارد كه اين قسم پس از مدفوع مىآيد . گاه علت بيمارى ورم گرمى است كه از سنگينى مزاج پيدا شده و اين نوع از زنش ( ضربان ) و احساس سنگينى و پيچ و خارج نشدن تفاله شناخته مىشود . زمانى ممكن است تفاله‌ها خشك شده و در روده باريك بمانند و خارج شدن آنها دشوار شود و اين نوع را از احساس سنگينى ، درد و پيچش بالاى ناف مىتوان شناخت . وقتى اين بيمارى از سرماخوردگى نشيمنگاه و شكم در اثر شستشوى با آب سرد و يا خوابيدن بر زمين نمناك و نشستن بر سنگ يخ كرده پيدا مىشود زيرا روده راست سرد مىگردد و ناتوان مىشود و به همين علت بلغمى در آن بوجود مىآيد و سبب بيمارى مىگردد . اگر علت بلغم باشد درمانش پس از پاكسازى خوردن تخم بارهنگ و ريشه خطمى با روغن بادام است و غذاى بيمار شورباها با روغن بادام و برنج و زرده تخم‌مرغ نيم‌بند است . اگر از نبودن سنگينى مطمئن باشى سفوف الطين به بيمار بخوران اما اگر سنگينى داشت به مسهل نيازمند است و هفتاد و پنج تا يك‌صد گرم روغن كرچك و نيز به همين اندازه شربت گل سرخ به او بده . براى اين بيمارى اگر از رطوبت باشد تا چهل سانتىگرم جوهر توتيا همراه با آب جوجه و شياف پنجاه و يكم مفيد است و اگر سببش رطوبت صفرائى باشد علامتش بيرون روى صفرائى همراه با پيچ و سوزش مقعد ، تشنگى و تلخى دهن است . درمانش خوردن ده گرم تخم اسفرزه و پنج گرم تخم بارهنگ است كه همراه با لعاب ريشه خطمى كه در عرق بيد خيسانده باشند بايد خورده شود و اگر صفراى بيشترى باشد بيمار بايد شيرخشتى كه در ماء الشعير خيسانده باشند بخورد و غذايش شوربائى است كه با شيرابه جو پخته باشند و پس از پاكسازى بايد سفوف الطين همراه با شيره تخم خرفه و گشنيز خشك بخورد