الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
12
دقائق العلاج ( فارسي )
در اين كتاب كيفيت پاك كردن داروها را از چيزهاى زائد آنطور كه از بيشتر مردم ساخته باشد ، آموزش دهيم . اما اگر مىبينيم كه در بعض اخبار ائمه عليهم السلام براى بيمارانى داروهائى تجويز فرمودهاند كه از مواد زائد پاك نبودهاند از اين جهت بوده كه در آن دوران مردم نمىتوانستهاند بپالايش داروها بپردازند اما حضرت صادق عليه السلام راههاى پالايش داروها را بنحو كامل بجابر بن حيان آموختهاند و چون اكنون مردم تا حدى ترقى كرده اند و فهم آنها بالا رفته و عده زيادى از آنها آمادگى براى اين فن دارند سزاوار نيست كه ما از چنين آموزشى بپرهيزيم . البته منظور ما علاقمندان و اهل علم حكمتند نه مردم عوام و ضعيف . فصل چهارم - [ در راههاى بيرون كردن طرطيرهاى مختلف بدن ] بدن انسان اثر مشيت خداوند سبحانه است كه بر كاملترين وجهى خلق شده و روال آن بر حكمت است و هر درمانى كه مخالف وضع طبيعى باشد بر خطاء است و چون هميشه طبيعت بهتر ، برتر ، نزديكتر و آسانتر را برميگزيند ، بر پزشك است كه از آن پيروى كند و هميشه كمتر ، نزديكتر و آسانتر را انتخاب كند و طبيعت را بر خلاف آنچه كه بر آن آفريده شده وادار نكند ، چه در اين صورت ناتوان مىگردد و ناقص مىشود . بنابراين بايد براى بيرون راندن طرطيرهاى رودهاى از راه نزديك آن ، يعنى استفاده از حقنه يا فتيلهگذارى و يا نوشيدنىهائى كه روده را باز مىكند و يا از همه اينها استفاده كند . اما نزديكترين راه بطرطيرهاى معده دهان است و براى بيرون كردن آنها ، بايد از داروهاى قىآور سود جست بخصوص اگر اين مواد زائد در دهانه معده ( فم معده ) جمع شده باشد ، اما اگر پزشك بخواهد مواد زائد معده ، از راه روده ، بيرون روند سبب سنگينتر شدن