الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
383
دقائق العلاج ( فارسي )
و گرنه مثانه را با مخلوط شوره و وسمه و كرك مقراض شده و ماست گاو ضماد كن و يكصد و بيست سانتىگرم جوهر الاشوس به او بنوشان و اگر باز شد شيرابه خراطين « 1 » به او بده و اگر سود نبخشيد يك فنجان عرق تخم كشوث ( افتيمون ف . م - د . گ ) به او بنوشان و باز اگر مفيد نيفتاد جعل ( حشره معروف ) را شيره بگير و اين شيره را داخل در پيشاب راه كن و باز اگر پيشاب نيامد و بر او بترسى سه دانه شكم ذراريح را بجوشان و خوب صاف كن و به او بده و اگر حس كردى كه كرم دارد يك فنجان شيره سرگين الاغ را به او بنوشان و يا اين دارو را به او بخوران : جوهر گنهگنه بيست سانتىگرم زاج سبز چهل سانتىگرم ، انغوزه بيست سانتىگرم ، دارچين يكصد و بيست و پنج سانتى
--> - اترج و دانه نارنج و تخم نارنگى است زيرا آنها با خاصيت پادزهرى خود بدن را از سم پاك مىكنند و همچنين انتيموان قىآور و غير قىآور در اين درمان به كار مىرود بخصوص آنكه با طلاى محلول همراه باشد بههرحال بپرهيز بپرهيز از اينكه از قى و اسهال بيمار جلوگيرى كنى يا از اول داروهاى سرد و قابض و جلوگيرى كننده استعمال كنى و گرنه در مرگ او كوشيدهاى ، بلكه تا وقتىكه از تمام شدن حرارت غريزى بيمار نترسى بايد طبيعت او را بر قى و اسهال كمك دهى و چه خوب درمانى است تنقيه زيرا رودهها را مىشويد و سم را مىزدايد و مدفوع مانده و ته نشين شده را كه در رودهها مىماند خارج مىكند و بدانكه بسيارى از مردم گرفتار كرم روده مىباشند و بيشتر ناراحتيها و تهوعها در اثر آنست و بايد از روده بيرون رود و براى اين منظور افسنتين داروى خوبيست زيرا علاوه بر حالت پاد زهرى صفرا و كرم را بيرون مىراند بههرحال اينها كه گفتم بارها تجربه شده و كسى كه بر خلاف آن برود پشيمان مىگردد و شفادهندهاى جز خدا نيست . مؤلف - ا ع ( 1 ) نوعى كرم دراز و سرخ كه در جاهاى مرطوب زندگى مىكند . ف . م