الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
384
دقائق العلاج ( فارسي )
گرم بسباسه چهل سانتىگرم سركه تند ، بيست و پنج گرم ، داروها را كوفته و بيخته در سركه مىريزند اين دارو براى كرم و سميت و با مفيد است و اگر بدن بيمار سرد شد او را با حوله آغشته به آب گرمى مالش مىدهند و اگر زياد گرم شد او را با يخ مالش مىدهند . بههرحال بيمار بايد از نوشيدن آب خود - دارى كند زيرا آب سمها را حل مىكند و در همه بدن نفوذ مىدهد و اگر تشنه بود چاى زردرنگ با كمى شيرينى به او مىدهند . قانون ديگرى از يكى از اشخاص تجربه كار ديدهام كه با عقل درست موافق است مىگويد : و با چند جور است و سبكترش آن است كه انسان سرگيجه و تهوع و خفقان حس كند بايد بيمار خود را در آب سرد بيندازد تا كمى بهبود يابد سپس بايد او را بيرون بياورند و مالش دهند تا گرم شود و پس از آن اين مسهل را به او بخورانند : روغن كرچك 55 گرم ، سنا مكى بيست و پنج گرم ، شيرخشت ده گرم ، سنا را بايد خيسانده و صاف كنند و بر شيرخشت ريخته و صاف كنند و آن را در روغن بريزند و ببيمار بخورانند تا مزاجش خوب پاك شود . نوع ديگر و با اين است كه بيمار قى و اسهال پيدا مىكند ، مدفوع او مانند آب برنج پخته است ، دست و پايش سرد است پوست شكمش سخت مىگردد ، معدهاش به درد مىآيد ، نبضش كند مىگردد اندامهايش سياه و رخسارهاش مانند مردگان مىشود و خونش در مغز جمع مىگردد پس بايد از قى او با ترياك جلوگيرى كنند و بايد ترياك را كمكم و هر نيم ساعت يك بار به او بخورانند . تا قى او بايستد و بايد او را از آب و يخ باز - دارند و اگر تشنه بود آب برنج پخته با كمى دارچينى يا چاى به او بدهند اما بيش از پانزده گرم نباشد . همينكه قى ايستاد كمكم و هر نيم ساعت يك بار مسهلى به او مىنوشانند تا خلطهاى فاسد بيرون رود ، اگر آثار پاكسازى در او ظاهر شد چهل سانتىگرم صبر صقوطرى و چهل سانتىگرم زنجبيل را كوفته