الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
382
دقائق العلاج ( فارسي )
دارد او را به حال خود مىگذارند تا مزاجش پاك شود اما اگر دفعات بده مرتبه يا بيشتر رسيد و ضعفى براى او پيدا شد بايد جوهر نعناع و قند به او بنوشانند و پس از آن يكصد و بيست سانتىگرم ترياق فاروق و ده سانتىگرم شكر سرب ( استات سرب ) به او مىدهند و نيز بايد اكحل فصد شود و اگر خون ببندد بايد دست او را با آب گرم شستشو بدهند و بمالند تا خون روان شود اما اگر بيمارى مريض شدت يافت و بدنش سياه گرديد ، مدهوش شد ، قى نكرد و بيرونروى نداشت بايد پنج سانتىگرم انتيموان همراه با چهل سانتىگرم تربد معدنى محلول به او بدهند تا خلطها خارج شود و اگر درد معده و تشنج پيدا كرد پنجاه گرم تنباكو را در سه فنجان آب گرم جوشانده و صاف كرده و با آن تنقيه كنند « 1 » اگر پيشاب بيمار بند آيد چنانچه وسيله آن آماده بود ( ظاهرا لولههاى مخصوص بنام سوند . مترجم ) آن را داخل پيشاب راه كن
--> ( 1 ) از بديهيات اين است كه اصل اين مرض سمى است و شكى نيست كه ماندن سم در بدن خطرناك و مرگآور است بنابراين همينست كه طبيعت براى بيرون كردن سم ، قى و اسهال مىآورد زيرا بر نهج حكمت آفريده شده پس بر پزشك واجب است كه در پاكسازى مزاج و ياورى دادن بطبيعت بيمار بر بيرون راندن ماده سمى بكوشد و اگر طبيعت ناتوان گرديد بايد او را در وظيفهاش يارى دهد و نيز دوار سر ، حالت خفگى ، التهاب و تشنگى را فرو نشاند و پس از آن اگر قى و اسهالى باقى بود جلوگيرى از آن با داروهاى شناخته شده جايز است اما به كار بردن داروهاى سرد در اول روا نيست هر چند كه سم حرارت داشته باشد زيرا سم در اندرون بدن مىماند و سخت مىگردد پس بايد با داروئى كه چندان گرم نباشد سم را گرم كنند تا حل شود و با قى يا اسهال بيرون رود و بهترين چيزى در اين باب مغز نارگيل دريائى و دانه