الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
336
دقائق العلاج ( فارسي )
خالص در اول و آخر بهتر از آن است كه بطور نامرتب دفع شود . اگر دفع خلط دشوار گردد سكنجبين نيمه گرم در زمستان و سرد آن در تابستان بسيار مفيد است و گرم كردن محل درد اما نه در آن حد كه ماده را خشك كند سودبخش مىباشد اگر ورم در پردههاى بين دندهاى باشد ناراحتى بيمار كمتر از ساير اقسام است ، خلط سينه كمتر و ورم بيشتر بيرونى است و درمانش همان است
--> ورم باشد صافن موافق و سپس صافن مخالف و بعد طرف موافق را فصد مىكنند . نوشيدن ماء الشعير و لعاب بهدانه و شربت بنفشه و نيلوفر مفيد است و اين دارو را بر سينه ضماد مىكنند روغن بنفشه و موم سفيد و كتيرا و در مرحله بعدى ، اين ضماد مفيد است : بنفشه و خطمى از هركدام يك جزء و ريشه شيرينبيان دو جزء و باقلاى كوفته و آرد جو از هركدام يك جزء ، بابونه و كتيرا از هركدام يك جزء اينها را در آب مىجوشانند و دو جزء روغن بنفشه بر آن مىافزايند و به كار مىبرند و با اين جوشانده تنقيه مىكنند ، بنفشه ، نيلوفر ، سپستان فلوس ، ترنجبين ، شيرخشت و روغن بادام . و نيز گفتهاند كه در ذات الريه ، ذات الصدر و ذات الجنب تنقيه بيمار بهتر از خوردن مسهل است بلكه بايد از خوردن مسهل پرهيز كنند و اين دارو براى تنقيه مناسب است : عناب ، سپستان از هركدام 150 گرم و آلو پنج عدد ، بنفشهء نيلوفر ، تاجريزى سياه ( روپاس ) ، ختمى خبازى ( پنيرك ) ، گل ختمى از هر كدام پنجاه گرم ، دانه قرطم ( سقز ) كوفته سى و پنج گرم آب برگ چغندر نصف فنجان همه را در يك ديگچه با آب مىجوشانند تا نصف شود سپس شيرخشت بر آن مىافزايند و صاف مىكنند و مقدارى روغن گاو در آن مىريزند و نيمهگرم حقنه مىكنند . مؤلف اعلى الله مقامه